هر دو پاسخ چهارحرفیاند و به کاری اشاره دارند که انجام آن مانعی ندارد.
برای سرنخ «روا» در جدول، دو پاسخ اصلی و ذخیرهشده مباح و جایز هستند. این واژهها در بسیاری از بافتها به معنای مجاز، قابل انجام و بیمانع به کار میروند. چون هر دو چهار حرف دارند، برای انتخاب درست باید از حروف تقاطعی کمک بگیرید.
کدام پاسخ را در جدول بنویسیم؟
اگر حرف نخست پاسخ «م» است، «مباح» را انتخاب کنید. اگر حرف نخست «ج» به دست آمده، «جایز» پاسخ درست خواهد بود. هر دو چهارخانهای هستند و از نظر معنایی به «روا» نزدیکاند؛ پس طول پاسخ به تنهایی کافی نیست. تقاطعها تفاوت را روشن میکنند.
در جدول ممکن است واژههای دیگری مانند «مجاز» یا «حلال» هم از نظر معنی نزدیک باشند، اما پاسخهای ذخیرهشده این سرنخ «مباح» و «جایز» هستند. حل درست یعنی دنبال کردن پاسخ مشخص و هماهنگ با شبکه، نه انتخاب هر مترادف ممکن.
معنای واژه «روا»
«روا» در فارسی به چیزی گفته میشود که انجام دادن، گفتن یا پذیرفتن آن درست و بیمانع باشد. این بیمانع بودن میتواند از نظر عرف، اخلاق، قانون یا حکم دینی مطرح شود. برای نمونه، وقتی گفته میشود «این کار رواست»، یعنی انجام آن منع یا ایراد شناختهشدهای ندارد.
واژه روا در همه جملهها دقیقاً یک بار معنایی ندارد. گاهی نزدیک به «شایسته» و «بجا» است، مانند «این سخن روا نبود». گاهی به معنای «اجازهدار» و «مجاز» میآید، مانند «ورود او رواست». در سرنخ جدول معمولاً همین معنای مجاز بودن مد نظر است و به پاسخهای مباح و جایز میرسد.
مباح یعنی چه؟
«مباح» واژهای عربی است که در کاربرد فقهی به عملی گفته میشود که انجام دادن و انجام ندادنش منع شرعی ندارد. در این تعریف، مباح نه واجب است، نه حرام، نه مستحب و نه مکروه؛ فرد در انجام یا ترک آن اختیار دارد. در گفتار عمومی نیز مباح را اغلب با «روا» و «مجاز» هممعنا میدانند.
باید توجه داشت که کاربرد تخصصی فقه ممکن است از کاربرد روزمره دقیقتر باشد. در مکالمه ممکن است بگوییم «این کار مباح است» و فقط منظورمان ممنوع نبودن آن باشد. در جدول، همین هسته معنایی کافی است: مباح یعنی روا و قابل انجام.
جایز یعنی چه؟
«جایز» نیز به معنای روا، مجاز و پذیرفتهشده است. این واژه از خانواده «اجازه» و «جواز» است و در متنهای حقوقی، دینی و رسمی زیاد دیده میشود. عبارتهایی مانند «استفاده جایز است» یا «این کار جایز نیست» نشان میدهند که بحث بر سر اجازه یا منع انجام یک عمل است.
در برخی کاربردهای تخصصی، «جایز» گسترهای متفاوت از «مباح» دارد؛ زیرا ممکن است کاری جایز باشد اما از نظر ارزشی در دستهای دیگر قرار گیرد. با این حال در سرنخ کوتاه جدول، این ظرافتها معمولاً کنار گذاشته میشوند و هر دو واژه به عنوان برابر «روا» پذیرفتهاند.
- روا: بیمانع، درست یا پذیرفتنی
- مباح: در کاربرد فقهی، آزاد در انجام و ترک
- جایز: دارای اجازه یا غیرممنوع
- ناروا: نادرست، ناشایست یا غیرمجاز
تفاوت مباح، جایز، حلال و مجاز
این واژهها در بسیاری از جملهها به جای هم میآیند، اما همیشه کاملاً همپوشان نیستند. «مباح» اصطلاحی دقیقتر در تقسیمبندی فقهی است. «جایز» بر امکان و اجازه تأکید دارد. «حلال» معمولاً در برابر حرام قرار میگیرد و درباره خوردنیها، درآمد یا عمل شرعی هم استفاده میشود. «مجاز» نیز در زبان حقوقی و اداری بسیار رایج است.
برای جدول، نیازی به ورود به همه تفاوتهای تخصصی نیست؛ کافی است بدانیم هر چهار واژه میتوانند در زمینههای مناسب به مفهوم «روا» نزدیک شوند. اما وقتی پاسخ ذخیرهشده مباح و جایز است، حروف مشترک تعیین میکنند کدام یک را وارد کنید.
کاربردهای غیر فقهیِ روا
روا تنها واژهای دینی یا حقوقی نیست. در ادبیات فارسی، «روا داشتن» به معنی درست دانستن یا پذیرفتن نیز به کار میرود. «روا نیست که چنین کنی» یعنی این کار پسندیده یا منصفانه نیست. در ترکیب «حاجتروا» نیز روا به معنای برآوردهشده یا محققشده دیده میشود.
گاهی در متنهای قدیمی، «روا» به معنای روان، رایج یا پررونق آمده است. این کاربرد امروز کمتر رایج است، اما نشان میدهد واژه دامنه معنایی گستردهای داشته است. سرنخهای جدول معمولاً یک معنا را جدا میکنند؛ در اینجا منظور همان مجاز و بیمانع بودن است.
روش حل با حروف تقاطعی
ابتدا چهار خانه پاسخ را بررسی کنید. سپس حرف اول و آخر را از جوابهای دیگر بگیرید. الگوی «م ب ا ح» فقط به مباح میرسد و الگوی «ج ا ی ز» فقط جایز را تأیید میکند. اگر تنها حرفهای میانی را دارید، باز هم تفاوت «ب ا» با «ا ی» راهگشاست.
در سرنخهای چندجوابی، عجله برای پر کردن خانهها خطا ایجاد میکند. پاسخ را موقت نگه دارید، چند سرنخ قطعی دیگر را حل کنید و سپس به تقاطعها برگردید. این روش باعث میشود میان مترادفهای درست، همان گزینهای را انتخاب کنید که شبکه میخواهد.
پرسشهای متداول
روا در جدول چه میشود؟
پاسخهای اصلی «مباح» و «جایز» هستند.
هر دو پاسخ چند حرف دارند؟
هر دو چهار حرف دارند.
فرق مباح و جایز چیست؟
در کاربرد تخصصی تفاوتهایی دارند، اما در این سرنخ هر دو برابرهای پذیرفتهشده «روا» هستند.
متضاد روا چیست؟
«ناروا» به معنای نادرست یا غیرمجاز، متضاد رایج آن است.
بنابراین پاسخ را با توجه به حروف جدول وارد کنید: مباح یا جایز. هر دو واژه معنی «روا» را در قالبی کوتاه و مناسب جدول منتقل میکنند.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد!