اگر سرنخ جدول «جامه گشاد» یا «جامه گشاد در جدول» باشد، پاسخ کوتاه و دقیق آن معمولاً جبه است. جبه بالاپوشی بلند و گشاد است که روی لباسهای دیگر پوشیده میشود. این واژه در فرهنگهای فارسی و متنهای مربوط به پوشاک سنتی به همین معنا آمده و از پاسخهای شناختهشدهٔ جدولهای واژگان به شمار میرود.
چرا جواب «جبه» است؟
جبه نام جامهای رویین، بلند و گشاد است؛ یعنی لباسی که معمولاً روی پیراهن یا پوشش دیگری به تن میکردند. هنگامی که طراح جدول از «جامهٔ گشاد» سخن میگوید، به جای توضیح کاملِ نوع لباس، از یک تعریف کوتاه استفاده میکند و انتظار دارد واژهٔ سهحرفیِ «جبه» پیدا شود.
این جواب با تعریف سرنخ از دو جهت سازگار است: اول اینکه جبه به گشاد و بلند بودن شناخته میشود، و دوم اینکه در شمارش معمول جدول تنها سه حرف دارد. اگر حروف تقاطعی ج و ب یا ه را نشان دهند، پاسخ تقریباً قطعی است. در نوشتار دقیقتر ممکن است این واژه را «جُبّه» نیز ببینید، اما تشدید و حرکت در جدول خانهٔ جداگانه ندارند و پاسخ همان «جبه» محسوب میشود.
معنی دقیق جبه
جبه جامهای گشاد و بلند است که روی جامههای دیگر میپوشند. این لباس در گروه بالاپوشها قرار میگیرد و ممکن است جلو باز یا بسته باشد؛ شکل آن در دورهها و فرهنگهای گوناگون یکسان نبوده است. در بسیاری از توصیفها، جبه آستیندار و دارای آستینهای نسبتاً فراخ دانسته شده، هرچند جزئیات برش، یقه و بستهشدن آن میتواند با زمان و منطقه تغییر کند.
واژهٔ جبه در متنهای تاریخی، دینی، ادبی و توصیف پوشاک رسمی دیده میشود. گاهی برای لباس رسمی دانشمندان، قاضیان یا افراد بلندپایه از آن یاد شده و گاهی معنایی عمومیتر برای یک جامهٔ رویین داشته است. بنابراین درک اصلی واژه این است: پوشش بلندی که روی لباسهای دیگر قرار میگیرد و معمولاً آزاد و گشاد است.
تلفظ و شیوهٔ نوشتن
صورت اعرابگذاریشدهٔ این واژه معمولاً جُبّه نوشته میشود؛ یعنی حرف ج با صدای «ـُ» و حرف ب با تشدید خوانده میشود. در متنهای بدون اعراب، شکل سادهٔ «جبه» رایج است. در جدول کلمات نیز معمولاً فقط سه نویسهٔ ج، ب و ه در خانهها قرار میگیرد و علامت تشدید نوشته نمیشود.
این واژه را نباید با «جبهه» اشتباه کرد. «جبهه» به معنی پیشانی، روبهرو یا صف و جناح است و یک حرف بیشتر دارد. همچنین «جُبّه» با «جِبه» در برخی کاربردهای لغوی تفاوت تلفظی دارد، اما پاسخ مربوط به جامهٔ گشاد همان جبهٔ پوشاک است.
جبه چه ویژگیهایی دارد؟
توصیفهای تاریخی از جبه در جزئیات متفاوتاند، اما چند ویژگی در بیشتر کاربردها تکرار میشود. جبه معمولاً لباس زیرین نیست؛ روی لباسهای دیگر پوشیده میشود و به همین دلیل در طراحی آن آزادی و حجم بیشتری در نظر گرفته میشده است.
- بلندی: جبه میتواند تا ساق یا نزدیک مچ پا برسد و بخش زیادی از بدن و پوشش زیرین را بپوشاند.
- گشادی: برش آزاد آن امکان پوشیدن روی لباس دیگر را فراهم میکند و مانند پیراهن چسبان به بدن نمیچسبد.
- آستین: در بسیاری از توصیفها آستیندار است و آستینها نیز میتوانند فراخ یا بلند باشند.
- روپوش بودن: جبه لایهٔ بیرونی لباس است و ممکن است روی پیراهن، قبا یا پوشش دیگری قرار گیرد.
- جنس متنوع: برای افراد و موقعیتهای مختلف از پارچههای ساده، پشم، پنبه، ابریشم یا پارچههای نقشدار استفاده میشده است.
- ظاهر رسمی: برخی انواع جبه با حاشیهدوزی، آستر، رنگ خاص یا پارچهٔ مرغوب، جایگاه اجتماعی و شغلی پوشنده را نشان میدادهاند.
نباید تصور کرد همهٔ جبهها دقیقاً یک الگو داشتهاند. پوشاک سنتی در ایران و سرزمینهای پیرامون، با اقلیم، فرهنگ و دورهٔ تاریخی تغییر کرده است. معنای واژه در جدول، تعریف کلی را میخواهد و نه جزئیات یک الگوی دوخت خاص.
تفاوت جبه با عبا
عبا نیز جامهای بلند و گشاد است و به همین دلیل ممکن است با جبه اشتباه شود. با این حال، در کاربرد رایج، عبا اغلب بالاپوشی جلو باز و بیآستین یا دارای شکافهایی برای بیرون آوردن دستهاست. جبه بیشتر به جامهای آستیندار و ساختیافته اشاره میکند، هرچند در منابع قدیمی مرز این دو واژه همیشه کاملاً ثابت نیست.
در جدول کلمات، تعداد حروف و خودِ سرنخ تعیینکننده است. «جامهٔ گشاد» میتواند در بعضی جدولها «عبا» هم باشد، اما وقتی پاسخ ذخیرهشده جبه است و سه خانه با حروف آن جور درمیآید، همان جواب را باید اصلی دانست. «عبا» و «جبه» هر دو پوششهای روییناند، ولی مترادف مطلق در همهٔ متنها نیستند.
تفاوت جبه با قبا
قبا نیز جامهای بلند و سنتی است که روی بدن پوشیده میشود، اما معمولاً برش مشخصتر و انداممندتری دارد و از جلو با دکمه، بند یا رویهمآمدن دو طرف بسته میشود. قبا در برخی دورهها لباس رسمی یا شهری بوده و میتوانسته تنگتر از جبه طراحی شود.
در مقابل، جبه در تعریف جدول بیشتر با گشادی و بلندی شناخته میشود. در منابع گوناگون ممکن است این دو نام به پوششهای نزدیک اطلاق شده باشند، اما برای حل جدول باید شکل پاسخ و تعداد خانهها را در نظر گرفت. «قبا» سه حرف دارد و گاهی پاسخ سرنخهای لباس بلند است؛ «جبه» نیز سه حرف دارد، ولی تعریف «جامهٔ گشاد» آن را بهطور خاص پشتیبانی میکند.
تفاوت جبه با خرقه و شولا
خرقه معمولاً به جامهای گفته میشود که با صوفیان و درویشان پیوند دارد و در ادبیات عرفانی معنای نمادین نیز پیدا کرده است. خرقه ممکن است وصلهدار و ساده باشد و هدف آن بیشتر زهد و انتساب معنوی باشد، نه صرفاً تعریف یک بالاپوش رسمی.
شولا یا شول نیز در برخی فرهنگها به بالاپوشی پشمی، ضخیم و گشاد، بهویژه برای هوای سرد و زندگی روستایی، گفته میشود. این واژه با جبه از نظر گشادبودن نزدیک است، اما جنس و کاربرد آن متفاوت است. اگر سرنخ به پشم، چوپان یا پوشش زمستانی اشاره کند، شولا محتملتر میشود.
جبه در فرهنگ و پوشاک سنتی
پوشاک در جامعههای گذشته فقط وسیلهٔ پوشاندن بدن نبود؛ نوع پارچه، رنگ، طول، آستین و تزئینات میتوانست جایگاه اجتماعی، شغل یا موقعیت آیینی فرد را نشان دهد. جبهٔ ساده با جبهٔ ابریشمی و حاشیهدوزیشده، هر دو در تعریف کلی جبه قرار میگیرند، اما در ظاهر و کاربرد اجتماعی یکسان نیستند.
در تصویرهای تاریخی و متنهای ادبی، جامههای بلند و گشاد اغلب با وقار، دانش، دینداری یا مقام رسمی همراه شدهاند. از همین رو «جبه» گاهی فقط نام یک لباس نیست و در ترکیبهای ادبی، نشانهای از شأن یا پوشش رسمی به شمار میرود. با این حال، برای پاسخ جدول نیازی به تفسیر نمادین نیست؛ معنای مستقیم لباس گشاد و بلند کافی است.
تعداد حروف «جبه»
واژهٔ جبه در شمارش استاندارد جدول، ۳ حرف دارد:
- ج؛ حرف اول
- ب؛ حرف دوم
- ه؛ حرف سوم
در شکل «جُبّه»، تشدیدِ ب باعث نمیشود حرف دیگری به شمارش افزوده شود. پس برای جدول سهخانهای، همان «جبه» نوشته میشود. اگر خانهٔ دوم «ب» و خانهٔ سوم «ه» باشد، پاسخ با املای جدول کاملاً منطبق است.
پاسخهای جایگزین برای سرنخ جامهٔ گشاد
«جبه» پاسخ اصلی این job است، اما در جدولهای دیگر تعداد خانهها و حروف تقاطعی ممکن است گزینهٔ دیگری را لازم کند. چند واژهٔ نزدیک عبارتاند از:
- عبا: سه حرف؛ جامهای بلند و گشاد که معمولاً جلو باز و بیآستین است.
- قبا: سه حرف؛ جامهای بلند و رویین که در برخی کاربردها رسمی یا سنتی است.
- ردا: سه حرف؛ جامه یا روپوش بلند، بهویژه در کاربردهای رسمی و دینی.
- شولا: چهار حرف؛ بالاپوشی پشمی و گشاد در برخی کاربردهای محلی.
- خرقه: چهار حرف؛ جامهای مرتبط با درویشان و پوشاک عرفانی.
- جلباب: پنج حرف؛ پوشش بلندی که در متون دینی و عربی بهعنوان پوشش بیرونی آمده است.
- چوقا: چهار حرف؛ پوشش پشمی و محلی که در مناطق خاصی از ایران شناخته شده است.
انتخاب نهایی باید با صورت سرنخ هماهنگ باشد. اگر تعریف دقیقاً «جامهٔ گشاد و بلند که روی جامههای دیگر پوشند» باشد، جبه از نظر لغتشناسی مناسبترین پاسخ است. اگر سرنخ «لباس روحانی» باشد، عبا یا ردا مطرح میشود و اگر «جامهٔ درویشان» باشد، خرقه محتملتر است.
چگونه پاسخ را در جدول پیدا کنیم؟
ابتدا تعداد خانهها را بشمارید. برای «جبه» سه خانه لازم است. سپس حروف تقاطعی را بررسی کنید: ج در ابتدا، ب در وسط و ه در انتها. اگر خانهٔ اول «ج» باشد و تعریف به جامهٔ گشاد و بلند اشاره کند، این پاسخ را امتحان کنید. شکل «جبّه» را از نظر مفهوم در ذهن داشته باشید، اما در خانهها تنها حروف اصلی را بنویسید.
گاهی تعریفها در جدول بدون نیمفاصله، حرکت یا علامت تشدید ثبت میشوند. بنابراین ممکن است «جامه گشاد» به جای «جامهٔ گشاد» نوشته شود یا «جبه» بدون نشانهٔ تلفظی بیاید. این تفاوتهای تایپی معنای سرنخ را عوض نمیکنند.
پرسشهای متداول
جامهٔ گشاد در جدول چه جوابی دارد؟
پاسخ ذخیرهشده و رایج آن «جبه» است؛ جامهای بلند و گشاد که روی لباسهای دیگر پوشیده میشود.
جبه چند حرف دارد؟
سه حرف: ج، ب و ه.
آیا جبه همان عباست؟
این دو پوشش نزدیکاند، اما جبه معمولاً جامهای آستیندار و گشاد دانسته میشود و عبا بیشتر روپوشی جلو باز و بیآستین است. در بعضی منابع مرز کاربردشان کاملاً ثابت نیست.
تلفظ درست جبه چگونه است؟
معمولاً به صورت «جُبّه» خوانده میشود؛ یعنی ج با ضمه و ب با تشدید. در نوشتار ساده و جدول، «جبه» کافی است.
در نتیجه، برای سرنخ «جامه گشاد در جدول»، پاسخ جبه را وارد کنید. این واژه سه حرف دارد و به بالاپوشی بلند، گشاد و رویین اشاره میکند؛ عبا، قبا و خرقه نیز واژههای نزدیکاند، اما با توجه به تعریف دقیق و حروف تقاطعی باید جداگانه سنجیده شوند.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد!