سرنخ «از ادات استفهام» در جدول دو پاسخ سهحرفی ذخیرهشده دارد. نوع پرسش و حروف تقاطعی مشخص میکنند کدام را باید وارد کنید.
شکل معیار پاسخ دوم در متن فارسی آیا است. آ یک حرف و یک خانه محسوب میشود، پس آیا نیز سه حرف دارد. «چرا» برای پرسش از دلیل و «آیا» برای پرسشی که معمولاً با بله یا خیر پاسخ میگیرد به کار میرود.
ادات استفهام یعنی چه؟
استفهام یعنی پرسیدن و طلب دانستن. واژهها یا نشانههایی که جمله را پرسشی میکنند یا نوع اطلاعات خواستهشده را نشان میدهند، در بیان سنتی ادات استفهام نامیده میشوند. در دستور دقیقتر، برخی حرف پرسش، برخی قید پرسشی و برخی ضمیر یا صفت پرسشیاند.
آیا؛ پرسش بله یا خیر
«آیا» معمولاً در آغاز جمله میآید و کل گزاره را به پرسش تبدیل میکند: «آیا آمادهای؟» پاسخ طبیعی چنین پرسشی بله، خیر، آری یا نه است. آیا درباره یک جزء ناشناخته مانند مکان یا علت سؤال نمیکند؛ درستی یا نادرستی کل گزاره را میپرسد.
در دستور زبان، آیا را معمولاً حرف یا ادات پرسش میدانند. خودش جای اسم، مکان، زمان یا علت را پر نمیکند؛ تنها نشان میدهد جمله پرسشی است.
املای درست: آیا یا ایا؟
در نوشتار معیار، واژه با آ آغاز میشود و «آیا» نوشته میشود. پاسخ ذخیرهشده جدول به صورت «ایا» آمده است؛ این سادهسازی در بعضی شبکهها یا دادههای جدولی دیده میشود. علامت مد خانه مستقلی ندارد و ترتیب خانهها همان آ/ا، ی، ا است.
چرا؛ پرسش از علت
«چرا» برای پرسیدن دلیل، علت یا انگیزه به کار میرود: «چرا دیر آمدی؟» پاسخ معمولاً با «چون»، «زیرا»، «به دلیل» یا توضیحی درباره علت ساخته میشود. چرا در جمله نقش قید پرسشی علت دارد.
چرا سه حرف دارد: چ، ر، ا. چ آغازین آن را فوراً از آیا جدا میکند. اگر حرف دوم ر از تقاطع معلوم باشد، پاسخ نیز چرا خواهد بود.
تفاوت چرا و آیا
برای یک موضوع واحد نیز میتوان هر دو نوع پرسش ساخت: «آیا رفتی؟» میپرسد رفتن رخ داده یا نه؛ «چرا رفتی؟» وقوع رفتن را مفروض میگیرد و علت آن را میخواهد. این تفاوت کارکردی مهمترین راه فهم دو پاسخ است.
انتخاب پاسخ از حروف تقاطعی
چون هر دو سه حرف و هر دو با الف پایان مییابند، طول و حرف پایانی آنها را از هم جدا نمیکند. خانه اول یا دوم را از سرنخهای متقاطع حل کنید تا انتخاب قطعی شود.
چه و کی
«چه» برای پرسش از ماهیت، نوع یا انتخاب به کار میرود و دو حرف دارد: «چه میخواهی؟» بسته به جمله میتواند ضمیر یا صفت پرسشی باشد. «کی» نیز دو حرف دارد و در گفتار معمولاً از شخص یا زمان میپرسد: «کی آمد؟» میتواند یعنی چه کسی آمد یا چه وقت آمد.
کجا، چند و چگونه
«کجا» سه حرف و قید پرسشی مکان است: «کجا میروی؟» «چند» سه حرف دارد و از شمار یا مقدار میپرسد: «چند کتاب داری؟» «چگونه» پنج حرف دارد و چگونگی، حالت یا روش را میپرسد.
کلمات پرسشی بر اساس اطلاعات مورد نیاز
این دستهبندی برای حل جدول از حفظ کردن فهرست خشک مفیدتر است. ببینید سرنخ یا جمله چه نوع اطلاعاتی میخواهد، سپس تعداد خانهها و تقاطعها را با واژه مناسب تطبیق دهید.
آیا همیشه لازم است؟
در فارسی میتوان تنها با آهنگ و نشانه پرسش نیز سؤال بله یا خیر ساخت: «تو میآیی؟» همان مفهوم «آیا تو میآیی؟» را دارد. آیا پرسش را رسمیتر یا صریحتر میکند، اما نبودنش جمله را لزوماً خبری نمیسازد.
این ویژگی باعث نمیشود آیا از شمار ادات پرسش خارج شود. در جدول، تعریف «از ادات استفهام» همچنان پاسخی کاملاً معتبر برای آن است.
روش مرحلهبهمرحله حل
نمونه سرنخهای نزدیک
پرسشهای رایج
جمعبندی
پاسخ از ادات استفهام در جدول بسته به تقاطعها چرا، ایا است. شکل معیار پاسخ دوم «آیا» است و هر دو واژه سه حرف دارند. چرا با چ ـ ر ـ ا از علت میپرسد؛ آیا با آ ـ ی ـ ا جمله بله/خیر میسازد. حرف نخست یا دوم را از شبکه به دست آورید، زیرا الف پایانی میان هر دو مشترک است.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد!