توضیح در جدول

اگر در جدول کلمات متقاطع با سرنخ «توضیح» روبه‌رو شده‌اید، پاسخ کوتاه و رایج آن معمولاً شرح است. این جواب هم از نظر لغوی با «توضیح» هم‌معنی است و هم از نظر شکل، برای خانه‌های کم‌تعداد جدول بسیار مناسب است.

چرا جواب «توضیح» در جدول «شرح» است؟

در فارسی، «شرح» یعنی باز کردن و روشن کردن یک مطلب. وقتی متنی کوتاه، مبهم یا فشرده باشد و کسی آن را باز کند، می‌گوییم آن را شرح داده است. «توضیح» هم دقیقاً به همین کار اشاره دارد: روشن کردن موضوع و رفع ابهام. به همین دلیل، در زبان جدول، سرنخ «توضیح» خیلی طبیعی به پاسخ شرح می‌رسد.

این پاسخ به‌خصوص زمانی قطعی‌تر می‌شود که جدول سه خانه داشته باشد. «توضیح» خودش پنج حرف دارد، «بیان» چهار حرف دارد و «تفسیر» پنج حرفی است؛ اما «شرح» سه حرفی است و با خانه‌های کوتاه جدول جور درمی‌آید. پس اگر سه خانه خالی می‌بینید و سرنخ فقط «توضیح» است، «شرح» اولین انتخاب جدی شماست.

معنی شرح چیست؟

شرح در کاربرد روزمره و ادبی به معنی توضیح دادن، بیان کردن، تفسیر کردن و روشن ساختن جزئیات است. وقتی می‌گوییم «شرح ماجرا»، منظور گزارشی است که ماجرا را با جزئیات بیان می‌کند. وقتی می‌گوییم «شرح درس»، منظور باز کردن نکته‌های درس برای فهم بهتر است.

در ریشه معنایی، «شرح» نوعی گشودن و باز کردن را تداعی می‌کند. همین تصویر معنایی در زبان امروز هم باقی مانده است: مطلب بسته و فشرده را باز می‌کنیم تا برای مخاطب روشن شود. بنابراین ارتباط میان «توضیح» و «شرح» فقط یک مترادف ساده نیست؛ هر دو به روشن‌سازی و باز کردن معنا مربوط‌اند.

راهنمای انتخاب پاسخ بر اساس تعداد حروف

البته همه این گزینه‌ها همیشه جواب یک سرنخ نیستند. «شرح» برای سرنخ کوتاه «توضیح» رایج‌ترین انتخاب است. اما اگر تعداد خانه‌ها با آن جور نبود، گزینه‌های بالا را با حروف تقاطعی بسنجید.

تفاوت شرح با واژه‌های نزدیک

در جدول، بسیاری از واژه‌های نزدیک به هم به جای یکدیگر می‌آیند، اما برای حل دقیق‌تر بهتر است تفاوت‌های ظریف آن‌ها را بشناسید. این شناخت کمک می‌کند وقتی پاسخ ذخیره‌شده «شرح» نیست، گزینه درست بعدی را سریع‌تر پیدا کنید.

شرح، تشریح و مشروح

«تشریح» با «شرح» هم‌خانواده است، اما در فارسی کاربرد تخصصی‌تر یا تحلیلی‌تر دارد. وقتی موضوعی را تشریح می‌کنیم، معمولاً اجزای آن را جداگانه توضیح می‌دهیم. در پزشکی هم «تشریح» به کالبدشکافی یا بررسی ساختار بدن گفته می‌شود. پس اگر سرنخ جدول «کالبدشکافی» یا «باز کردن اجزا» باشد، «تشریح» می‌تواند مطرح شود، اما برای سرنخ ساده «توضیح»، پاسخ کوتاه‌تر همان شرح است.

«مشروح» هم یعنی شرح داده شده، مفصل یا دارای جزئیات. مثلاً «گزارش مشروح» یعنی گزارشی که خلاصه نیست و با جزئیات آمده است. این واژه شش حرف دارد و اگر سرنخ «مفصل» یا «شرح‌دار» باشد، ممکن است در جدول دیده شود.

چطور بین شرح، بیان و تفسیر انتخاب کنیم؟

اول تعداد خانه‌ها را بشمارید. اگر سه خانه دارید، «شرح» از همه مناسب‌تر است. اگر چهار خانه دارید، «بیان» را بررسی کنید. اگر پنج خانه است و سرنخ رنگ ادبی، دینی یا معنایی عمیق دارد، «تفسیر» یا «تعبیر» هم ممکن است. اما برای عنوان فعلی، چون پاسخ ذخیره‌شده «شرح» است و سرنخ نیز به شکل ساده «توضیح» آمده، انتخاب درست همان شرح خواهد بود.

دوم، به حروف تقاطعی توجه کنید. «شرح» با «ش» شروع می‌شود، در وسط «ر» دارد و با «ح» تمام می‌شود. اگر یکی از این سه حرف در جای درست قرار گرفت، پاسخ تقریباً قطعی می‌شود. در مقابل، «بیان» با ب شروع می‌شود و «تفسیر» با ت؛ بنابراین تقاطع‌ها خیلی سریع گزینه‌ها را از هم جدا می‌کنند.

عبارت‌های مشابه در جدول

گاهی طراح به جای «توضیح» از عبارت‌هایی استفاده می‌کند که همان خانواده معنایی را دارند. برای این عبارت‌ها، «شرح» یا واژه‌های نزدیک می‌تواند پاسخ باشد:

• توضیح دادن: شرح، بیان، تشریح.
• باز کردن مطلب: شرح یا بسط.
• روشن کردن موضوع: توضیح یا تبیین.
• گزارش مفصل: شرح یا مشروح.
• معنی کردن متن: تفسیر، تعبیر یا شرح.
• بیان جزئیات: شرح، تفصیل یا توضیح.

نکته‌های املایی و جدولی

«شرح» با حرف «ح» پایان می‌یابد، نه «ه». گاهی در سرعت حل، ممکن است ذهن به سمت «شره» یا شکل‌های نادرست برود، اما املای صحیح پاسخ شرح است. همچنین «شَرح» از سه حرف تشکیل شده و نباید آن را با «شرحی» یا «مشروح» که شکل‌های طولانی‌ترند، یکی گرفت.

اگر جدول از شما «توضیح» خواسته و چهار یا پنج خانه داده، پاسخ ممکن است تغییر کند؛ اما اگر فقط سه خانه وجود دارد، «شرح» همان جواب فشرده و استاندارد است. این سادگی دلیل اصلی تکرار زیاد این واژه در جدول‌های فارسی است.

جمع‌بندی