در فارسی پنجم دبستان، واژه «غفلت» در تمرینهای همخانواده، معنی و مخالف کاربرد زیادی دارد. برای پاسخ درست باید بدانیم غفلت از ریشه «غ ف ل» است و با کلمههایی مثل غافل، اغفال، تغافل و مغفول ارتباط دارد.
هم خانواده غفلت کلاس پنجم: جواب کوتاه و مناسب غافل است. اگر چند کلمه خواسته باشند، میتوان نوشت: غافل، اغفال، تغافل، مغفول، غافلان.
جواب کوتاه برای دفتر
اگر در تکلیف فارسی فقط یک جواب خواسته شده باشد، این پاسخ کافی است:
همخانواده غفلت: غافل
برای پاسخ کاملتر، «اغفال، تغافل و مغفول» را هم کنار آن بیاورید.
معنی غفلت چیست؟
غفلت یعنی بیخبری، بیتوجهی، فراموشی یا حواسپرتی نسبت به کاری که باید به آن توجه میکردیم. وقتی میگوییم «غفلت از درس»، یعنی بیتوجهی یا فراموش کردن درس خواندن.
معنی ساده
بیتوجهی، بیخبری، فراموشی
همخانواده
غافل، اغفال، تغافل، مغفول
مخالف
آگاهی، توجه، هوشیاری، دقت
هممعنی
سهلانگاری، حواسپرتی، ناآگاهی
ریشه غفلت چیست؟
غفلت از ریشه «غ ف ل» ساخته شده است. در همخانوادههای این کلمه، این سه حرف اصلی به ترتیب دیده میشوند. بنابراین غافل، اغفال، تغافل و مغفول با غفلت همخانوادهاند؛ چون هم ریشه مشترک دارند و هم معنی آنها به بیخبری یا بیتوجهی مربوط است.
خانواده واژه غفلت: غفلت ← غافل ← اغفال ← تغافل ← مغفول ← غافلان
فهرست همخانوادههای غفلت
برای کلاس پنجم، این کلمهها را به عنوان همخانواده غفلت یاد بگیرید:
نکته امتحانی: اگر سؤال ساده باشد، «غافل» بهترین پاسخ کوتاه است. اگر چند مورد بخواهند، «غافل، اغفال، تغافل، مغفول» را بنویسید.
فرق غافل، اغفال، تغافل و مغفول
این چهار کلمه همخانوادهاند، اما هر کدام کاربرد جداگانهای دارند. برای فهم بهتر، به معنی ساده آنها توجه کنید:
غافل
کسی که بیخبر، بیتوجه یا فراموشکار است.
اغفال
غافل کردن یا فریب دادن کسی.
تغافل
خود را به بیخبری زدن؛ یعنی کسی چیزی را بداند اما وانمود کند نمیداند.
مغفول
چیزی که فراموش شده یا به آن توجه نشده است.
هممعنی غفلت چیست؟
هممعنیهای غفلت کلمههایی هستند که معنی نزدیک دارند، اما لزوماً همخانواده نیستند. برای غفلت میتوان این کلمهها را نوشت:
مثلاً «بیتوجهی» هممعنی غفلت است، اما همخانواده اصلی آن نیست؛ چون از ریشه «غ ف ل» ساخته نشده است.
مخالف غفلت چیست؟
مخالف غفلت، توجه و آگاهی است. کسی که غفلت نمیکند، هوشیار است، دقت دارد و از کارهای مهم خود بیخبر نمیماند.
برای امتحان: اگر سؤال «مخالف غفلت» بود، بهترین جواب «آگاهی» یا «توجه» است.
مثال با کلمه غفلت
مثال با همخانوادههای غفلت
اشتباه رایج
بعضی دانشآموزان کلمههایی مثل «دقت» یا «آگاهی» را برای همخانواده غفلت مینویسند. این کلمهها همخانواده نیستند؛ بلکه مخالف غفلت هستند. برای همخانواده باید دنبال ریشه «غ ف ل» بگردیم.
همچنین «فراموشی» و «بیتوجهی» هممعنی غفلتاند، اما همخانواده اصلی آن نیستند. پس در پاسخ امتحانی، ابتدا «غافل» را بنویسید.
تمرین کوتاه کلاس پنجم
- همخانواده غفلت چیست؟ غافل، اغفال، تغافل.
- معنی غفلت چیست؟ بیخبری، بیتوجهی یا فراموشی.
- هممعنی غفلت چیست؟ سهلانگاری، حواسپرتی.
- مخالف غفلت چیست؟ آگاهی، توجه، هوشیاری.
- با غافل جمله بساز: از وقت نماز غافل نشویم.
پاسخ کامل برای فارسی پنجم
غفلت یعنی بیتوجهی، بیخبری یا فراموشی. همخانوادههای غفلت عبارتاند از: غافل، اغفال، تغافل، مغفول و غافلان. هممعنی آن سهلانگاری و بیخبری، و مخالف آن آگاهی، توجه و هوشیاری است.
جمعبندی
هم خانواده غفلت کلاس پنجم، «غافل، اغفال، تغافل، مغفول و غافلان» است. برای پاسخ کوتاه، «غافل» کافی و مناسب است. غفلت یعنی بیتوجهی، بیخبری یا فراموشی. هممعنیهای آن «سهلانگاری، حواسپرتی و ناآگاهی» و مخالفهای آن «آگاهی، توجه، هوشیاری و دقت» هستند.