«معیشت» از واژههایی است که هم در متنهای درسی و ادبی دیده میشود و هم در خبرها و گفتوگوهای اقتصادی. این کلمه بیشتر درباره گذران زندگی، روزی، هزینههای زندگی و راه تأمین نیازهای روزمره به کار میرود.
معنی کلمه معیشت: زندگانی، گذران زندگی، معاش، روزی و آنچه انسان با آن زندگی خود را میگذراند. در زبان امروز، معیشت بیشتر به وضع زندگی از نظر درآمد، هزینه و تأمین نیازهای ضروری اشاره دارد.
تلفظ و ریشه کلمه معیشت
تلفظ این واژه «مَعیشَت» است. معیشت واژهای عربی و مرتبط با «عیش» به معنی زندگی و زیستن است. در فارسی، این کلمه به صورت اسم به کار میرود و معمولاً درباره چگونگی گذراندن زندگی، تأمین روزی و فراهم کردن نیازهای زندگی سخن میگوید.
معنی ساده معیشت
اگر بخواهیم معیشت را خیلی ساده معنی کنیم، باید بگوییم: «راه و وضع گذراندن زندگی». وقتی میگوییم «معیشت مردم سخت شده»، یعنی مردم برای تأمین نیازهای زندگی مثل خوراک، پوشاک، مسکن، درمان و هزینههای روزانه با دشواری روبهرو هستند.
در یک پاسخ کوتاه درسی، میتوان نوشت: معیشت یعنی زندگانی، روزی، معاش و آنچه برای گذران زندگی لازم است.
معنی عمومی
زندگی، زندگانی، زیستن و گذراندن امور روزمره.
معنی اقتصادی
درآمد، روزی، هزینهها و توانایی تأمین نیازهای ضروری زندگی.
مترادفهای معیشت
برای کلمه معیشت، چند هممعنی پرکاربرد وجود دارد. انتخاب بهترین مترادف به جمله بستگی دارد:
در متنهای درسی، «زندگانی»، «روزی»، «گذران» و «معاش» از مناسبترین مترادفها هستند. در متنهای اقتصادی، «سطح زندگی»، «درآمد» و «هزینههای زندگی» گاهی مفهوم معیشت را روشنتر میکنند.
متضاد معیشت چیست؟
معیشت متضاد مستقیم و همیشگی ندارد، اما اگر آن را به معنی توانایی گذران زندگی بگیریم، واژههایی مثل «فقر»، «تنگدستی»، «عسرت»، «بیروزی» و «ناتوانی در تأمین زندگی» میتوانند در برابر آن قرار بگیرند.
پاسخ کوتاه امتحانی: معیشت یعنی گذران زندگی و روزی؛ متضاد مفهومی آن میتواند فقر یا تنگدستی باشد.
تفاوت معیشت، معاش و زندگی
این سه واژه به هم نزدیکاند، اما دقیقاً یکسان نیستند. برای درک بهتر، به تفاوت کوتاه آنها توجه کنید:
زندگی
واژهای بسیار کلی است و همه جنبههای زنده بودن، تجربهها، احساسات و روزمره انسان را در بر میگیرد.
معاش
بیشتر به روزی، درآمد، کار و راه تأمین خرج زندگی اشاره دارد.
معیشت
به چگونگی گذراندن زندگی با درآمد و امکانات موجود، و تأمین نیازهای اصلی اشاره میکند.
پس «زندگی» گستردهتر است، «معاش» بیشتر به روزی و درآمد نزدیک است، و «معیشت» معمولاً وضع گذران زندگی را از نظر امکانات، هزینه و نیازهای ضروری نشان میدهد.
کاربرد معیشت در زبان امروز
در زبان امروز، معیشت بیشتر در بحثهای اجتماعی و اقتصادی شنیده میشود. وقتی میگویند «مشکلات معیشتی»، منظور دشواریهایی است که مردم در تأمین هزینههای زندگی دارند. وقتی میگویند «بهبود معیشت»، منظور بهتر شدن شرایط زندگی، درآمد، قدرت خرید و توان تأمین نیازهاست.
این واژه در جملههایی مثل «سبد معیشت»، «سطح معیشت»، «تنگی معیشت» و «هزینههای معیشت» کاربرد زیادی دارد.
ترکیبهای رایج با معیشت
- امرار معیشت: گذراندن زندگی و تأمین نیازهای روزانه.
- سبد معیشت: مجموعه نیازها و هزینههای ضروری یک خانواده.
- سطح معیشت: کیفیت و وضعیت زندگی از نظر امکانات و درآمد.
- تنگی معیشت: سختی در تأمین هزینههای زندگی.
- مشکلات معیشتی: دشواریهای مربوط به درآمد، هزینه و گذران زندگی.
- بهبود معیشت: بهتر شدن شرایط مادی و توان زندگی کردن.
معیشت در متنهای درسی
در کتابهای فارسی، مطالعات اجتماعی، اقتصاد و دین و زندگی، کلمه معیشت ممکن است در موضوعهایی مثل کار، عدالت، درآمد، روزی، قناعت، مسئولیت اجتماعی و زندگی خانوادگی دیده شود. در متنهای ادبی هم گاهی به معنی زندگانی یا گذران زندگی میآید.
اگر در یک سؤال معنی واژه از شما خواسته شد، بهتر است به جمله نگاه کنید. اگر جمله درباره مردم و هزینههای زندگی باشد، «گذران زندگی» مناسب است. اگر درباره متن قدیمی یا ادبی باشد، «زندگانی» یا «روزی» هم میتواند درست باشد.
جملهسازی با کلمه معیشت
برای جملهسازی، معیشت را میتوانید درباره درآمد، زندگی روزمره، کار و تأمین نیازهای خانواده به کار ببرید. چند نمونه:
پاسخ کوتاه برای تکلیف
اگر فقط یک پاسخ کوتاه برای دفتر یا امتحان میخواهید، این جمله مناسب است:
معیشت یعنی زندگانی، معاش، روزی و چگونگی گذراندن زندگی و تأمین نیازهای ضروری.
نکتههای سریع
- املای درست این واژه «معیشت» است.
- معیشت معمولاً با درآمد، هزینه، روزی و گذران زندگی ارتباط دارد.
- «معاش» بیشتر به راه تأمین روزی و درآمد نزدیک است.
- «زندگی» واژهای کلیتر از معیشت است.
- در متنهای اقتصادی، معیشت بیشتر به سطح زندگی و نیازهای ضروری اشاره میکند.
جمعبندی
معنی کلمه معیشت، زندگانی، گذران زندگی، معاش، روزی و آن چیزی است که انسان با آن زندگی خود را تأمین میکند. در فارسی امروز، این واژه بیشتر به وضع زندگی از نظر درآمد، هزینه، قدرت خرید و تأمین نیازهای ضروری گفته میشود. مترادفهای مهم آن «معاش»، «روزی»، «گذران» و «زندگانی» هستند و متضاد مفهومی آن میتواند «فقر»، «تنگدستی» یا «عسرت» باشد.