سرنخ «عنصر سی و سوم» در جدولانه به عدد اتمی یک عنصر در جدول تناوبی اشاره دارد. وقتی عدد ۳۳ را در جدول عناصر دنبال کنیم، به نام آرسنیک میرسیم.
جواب «عنصر سی و سوم در جدولانه» برابر است با: آرسنیک.
آرسنیک عنصر شماره ۳۳ جدول تناوبی است و نماد شیمیایی آن As است.
چرا پاسخ «آرسنیک» است؟
در جدول تناوبی، هر عنصر با یک عدد اتمی شناخته میشود. عدد اتمی نشاندهنده تعداد پروتونهای هسته اتم است. عنصر با عدد اتمی ۳۳ «آرسنیک» نام دارد. به همین دلیل وقتی در جدولانه سرنخ «عنصر سی و سوم» میآید، پاسخ درست «آرسنیک» است.
این نوع سرنخها در جدولهای کلمات معمولاً بر پایه دانستنیهای شیمی نوشته میشوند. طراح جدول عدد را میدهد و از حلکننده نام عنصر را میخواهد.
املای درست در جدول
املای رایج فارسی این عنصر «آرسنیک» است. گاهی بدون همزه آغازین یا با شکل سادهتر «ارسنیک» هم نوشته میشود، اما در نوشتار دقیق فارسی «آرسنیک» خواناتر است. در بسیاری از جوابهای جدولی نیز همین واژه به عنوان پاسخ آمده است.
نکته سریع: اگر سرنخ شامل «عنصر ۳۳»، «عنصر سی و سوم» یا «نماد As» بود، پاسخ را «آرسنیک» در نظر بگیرید.
آرسنیک چیست؟
آرسنیک عنصری شیمیایی با نماد As است. این عنصر در جدول تناوبی در گروه شبهفلزها قرار میگیرد و به دلیل ترکیبات خاص و سمیت شناختهشدهاش در بسیاری از متنهای علمی و عمومی نامآشناست. برای حل جدول لازم نیست وارد جزئیات شیمیایی شوید؛ همین که بدانید عدد اتمی آن ۳۳ است کافی است.
در پرسشهای مدرسهای و جدولی، آرسنیک بیشتر با سه نشانه شناخته میشود: عدد اتمی ۳۳، نماد As و جایگاه آن در میان عناصر شیمیایی. هر کدام از این نشانهها میتواند به همان پاسخ برسد.
چطور از روی عدد اتمی جواب را پیدا کنیم؟
اگر جدول تناوبی را به ترتیب عدد اتمی بخوانید، هر عدد به یک عنصر مشخص میرسد. برای نمونه عدد ۳۲ مربوط به ژرمانیم و عدد ۳۴ مربوط به سلنیم است؛ پس عنصر میان آنها، یعنی عدد ۳۳، آرسنیک است. این روش برای حل سرنخهایی که عدد اتمی میدهند بسیار کاربردی است.
در جدولانه، سرنخ «عنصر سی و سوم» دقیقاً همین مسیر را میخواهد: عدد را به عنصر تبدیل کنید و نام فارسی آن را بنویسید.
گزینههای نزدیک و اشتباه
چون نام عناصر گاهی شبیه هم به نظر میرسند، ممکن است آرسنیک با آرگون، آستاتین یا آلومینیوم اشتباه شود. اما عدد اتمی اینها متفاوت است. آرگون عدد ۱۸ دارد، آلومینیوم عدد ۱۳ دارد و آستاتین عدد ۸۵ دارد. بنابراین برای سرنخ عدد ۳۳، فقط آرسنیک پاسخ درست است.
اگر حروف تقاطعی با «آر» شروع میشود، باز هم نباید عجله کرد؛ عدد اتمی معیار اصلی است. پاسخ باید با عدد ۳۳ سازگار باشد.
روش سریع برای حفظ کردن
- عدد ۳۳ را با نماد As به خاطر بسپارید.
- نماد As را به نام انگلیسی Arsenic و فارسی آرسنیک وصل کنید.
- اگر سرنخ «عنصر سی و سوم» بود، به جای حدس زدن، مستقیم آرسنیک را بررسی کنید.
- حروف تقاطعی پایانی مثل «یک» در آرسنیک میتواند پاسخ را تأیید کند.
سرنخهای مشابه
در جدولهای دیگر ممکن است همین پاسخ با عبارتهایی مثل «عنصر با نماد As»، «شبهفلز سمی»، «عنصر شماره ۳۳» یا «از عناصر شیمیایی» بیاید. بسته به تعداد خانهها و حروف تقاطعی، پاسخ میتواند «آرسنیک» باشد.
اگر سرنخ فقط «As» باشد، باز هم احتمال زیاد منظور آرسنیک است، چون As نماد استاندارد این عنصر در جدول تناوبی است.
جمعبندی: جواب نهایی «عنصر سی و سوم در جدولانه» کلمه آرسنیک است. این عنصر عدد اتمی ۳۳ و نماد شیمیایی As دارد. در جدول ممکن است شکل «ارسنیک» هم دیده شود، اما پاسخ خوانا و کامل فارسی «آرسنیک» است.
یادسپاری آسان پاسخ
برای به خاطر سپردن این جواب، فرمول ذهنی «۳۳ = As = آرسنیک» را نگه دارید. هر بار که در جدول با عدد ۳۳ در کنار واژه عنصر روبهرو شدید، همین زنجیره کوتاه شما را به جواب میرساند.
این روش برای عناصر دیگر هم جواب میدهد: عدد اتمی را به نماد و سپس به نام فارسی تبدیل کنید. در این سرنخ خاص، مقصد نهایی بدون ابهام «آرسنیک» است.
جایگاه آرسنیک در جدول تناوبی
آرسنیک در دوره چهارم و گروه پانزدهم جدول تناوبی قرار دارد. این اطلاعات برای حل جدولانه ضروری نیست، اما اگر به شیمی علاقه دارید، کمک میکند پاسخ را دقیقتر به خاطر بسپارید. گروه پانزدهم شامل عناصری است که چند ویژگی شیمیایی مشترک دارند و آرسنیک در میان آنها به عنوان یک شبهفلز شناخته میشود.
شبهفلز بودن یعنی ویژگیهای آن کاملاً شبیه فلزها یا نافلزها نیست و حالتی میانی دارد. همین ویژگی باعث شده نام آرسنیک در درس شیمی، جدول تناوبی، کاربردهای صنعتی و حتی بحثهای ایمنی زیاد دیده شود. با این حال، در جدولانه فقط عدد ۳۳ و نام «آرسنیک» اهمیت اصلی را دارد.
یک راه ذهنی ساده برای عدد ۳۳
اگر ترتیب عناصر اطراف آن را بدانید، پاسخ راحتتر جا میافتد: ژرمانیم عدد ۳۲، آرسنیک عدد ۳۳ و سلنیم عدد ۳۴ است. پس وقتی سرنخ عدد سی و سوم را میدهد، پاسخ دقیقاً بین ژرمانیم و سلنیم قرار میگیرد. این میانبری خوب برای حل جدولهای شیمیایی است.