در شعر فارسی، قافیه و ردیف دو ابزار مهم برای موسیقی و هماهنگی پایان مصراع ها هستند. وقتی در جدول می پرسند «شعری که هم ردیف دارد هم قافیه»، منظور یک اصطلاح ادبی مشخص است.
پاسخ رایج برای شعری که هم ردیف دارد هم قافیه در جدول، مردف است. «مردف» ۴ حرف دارد و به شعری گفته می شود که علاوه بر قافیه، ردیف هم داشته باشد.
جواب شعری که هم ردیف دارد هم قافیه در جدول چیست؟
جواب این سرنخ «مردف» است. در اصطلاح ادبی، شعر مردف شعری است که پس از قافیه، یک کلمه یا چند کلمه عینا تکرار می شود. آن بخش تکراری «ردیف» نام دارد. پس چنین شعری هم قافیه دارد و هم ردیف.
اگر در جدول با این سرنخ روبه رو شدید و پاسخ چهار خانه دارد، «مردف» بهترین و مستقیم ترین جواب است. این واژه هم در منابع حل جدول و هم در درس های ادبیات فارسی برای همین مفهوم به کار می رود.
تعداد حروف پاسخ های نزدیک
در جدول، تشدید و حرکات حساب نمی شوند؛ فقط حروف اصلی فارسی شمرده می شوند. بنابراین «مردف» چهار حرف دارد: م، ر، د، ف.
مردف یعنی چه؟
مردف در لغت به چیزی گفته می شود که پشت سر چیزی دیگر آمده باشد. در شعر فارسی، وقتی بعد از قافیه یک واژه یا عبارت ثابت در پایان مصراع ها تکرار می شود، شعر را مردف می نامند. مثلا اگر چند بیت با قافیه های متفاوت اما با یک عبارت تکراری پایان یابند، آن عبارت ردیف است و شعر مردف می شود.
ردیف معمولا بعد از قافیه می آید. یعنی اول قافیه می آید و سپس کلمه یا عبارت ردیف عینا تکرار می شود. همین ویژگی باعث می شود سرنخ «هم ردیف دارد هم قافیه» مستقیما به «مردف» برسد.
نکته حل سریع: اگر سرنخ درباره شعری است که هم ردیف و هم قافیه دارد، جواب «مردف» است. اگر فقط قافیه داشتن مطرح باشد، «مقفی» هم می تواند گزینه باشد.
تفاوت مردف با مقفی و قافیه دار
«مقفی» یعنی دارای قافیه. یک شعر یا بیت می تواند مقفی باشد، اما ردیف نداشته باشد. «مردف» یک قدم مشخص تر است: شعری که هم قافیه دارد و هم ردیف. «قافیه دار» هم تعبیر ساده و توضیحی برای شعری است که قافیه دارد، اما اصطلاح جدولی این سرنخ نیست.
پس اگر در جدول فقط «دارای قافیه» آمده باشد، «مقفی» را بررسی کنید. اگر گفته شده «هم ردیف دارد هم قافیه»، پاسخ دقیق «مردف» است. اگر سرنخ از «دو قافیه» حرف می زند، «ذوقافیتین» یک اصطلاح جداگانه است.
- مردف: شعر دارای ردیف و قافیه.
- مقفی: شعر یا بیت دارای قافیه.
- ردیف: کلمه یا عبارت تکراری پس از قافیه.
- قافیه: بخش هم آهنگ پایان مصراع ها یا بیت ها.
- ذوقافیتین: شعری با دو قافیه؛ اصطلاحی متفاوت از مردف.
اشتباه رایج: «مردف» ۴ حرف است، نه ۳. تشدید و حرکات در جدول حساب نمی شوند، اما حرف «ف» در پایان کلمه جداگانه شمرده می شود.
روش انتخاب پاسخ درست
- اگر سرنخ می گوید شعر هم ردیف دارد هم قافیه، «مردف» را اول امتحان کنید.
- تعداد خانه ها را بشمارید؛ «مردف» ۴ حرف دارد.
- اگر سرنخ فقط از قافیه حرف می زند، «مقفی» را هم بررسی کنید.
- اگر عبارت «دو قافیه» یا «دارای دو قافیه» آمده، «ذوقافیتین» را در نظر بگیرید.
- تفاوت ردیف و قافیه را به خاطر بسپارید: ردیف بعد از قافیه تکرار می شود.
جمع بندی
برای «شعری که هم ردیف دارد هم قافیه در جدول»، پاسخ پیشنهادی و رایج مردف است. این واژه ۴ حرف دارد و اصطلاح ادبی دقیقی برای شعر دارای ردیف و قافیه است.
اگر سرنخ متفاوت بود، گزینه هایی مثل «مقفی»، «قافیه دار» یا «ذوقافیتین» را بر اساس معنی و تعداد خانه ها بررسی کنید. اما برای همین عنوان، جواب اصلی «مردف» است.