جواب کوتاه: پاسخ رایج «از برخورد نور به اجسام تولید میشود در جدول» سایه است. اگر سرنخ درباره برگشت نور از سطح باشد، گزینههای بازتاب یا انعکاس هم مطرح میشوند؛ اما برای این عبارت، جواب اصلی «سایه» است.
این سرنخ از دانستنیهای ساده علوم و نورشناسی میآید. وقتی نور به یک جسم کدر برخورد میکند و آن جسم جلوی عبور نور را میگیرد، پشت جسم ناحیهای تاریکتر ایجاد میشود که به آن «سایه» میگوییم. به همین دلیل، در جدولهای فارسی، پاسخ رایج این سرنخ «سایه» است.
پاسخ از برخورد نور به اجسام تولید میشود در جدول چیست؟
پاسخ پیشنهادی و اصلی سایه است. سایه زمانی به وجود میآید که نور به جسمی برخورد کند و آن جسم مانع عبور نور شود. در نتیجه پشت جسم بخشی کمنور یا تاریک شکل میگیرد. همین پدیده در زندگی روزمره بسیار آشناست؛ مثل سایه انسان روی زمین یا سایه درخت روی دیوار.
اگر سرنخ به «برگشت نور» یا «بازگشت نور از سطح» اشاره کند، آنوقت «بازتاب» یا «انعکاس» میتواند پاسخ باشد. اما عبارت «از برخورد نور به اجسام تولید میشود» در جدولها معمولاً به «سایه» اشاره دارد.
چرا «سایه» از «بازتاب» محتملتر است؟
در سرنخ گفته شده «تولید میشود». این عبارت بیشتر به چیزی اشاره دارد که در نتیجه برخورد نور با جسم به وجود میآید و قابل دیدن است؛ یعنی سایه. بازتاب و انعکاس پدیدههایی هستند که هنگام برگشت نور از سطح رخ میدهند، اما معمولاً با واژههایی مثل «برگشت نور»، «انعکاس نور» یا «بازتاب نور» در سرنخ مشخص میشوند.
در جدولها، اگر سرنخ علمی خیلی دقیق نباشد، طراح معمولاً جواب آشناتر را میخواهد. برای دانشآموزان و حلکنندههای جدول، نتیجه روشن برخورد نور با جسم کدر همان سایه است.
راهنمای سریع حل
اگر سرنخ میگوید از برخورد نور به اجسام تولید میشود، ابتدا سایه را بنویسید.
اگر سرنخ به برگشت نور از سطح اشاره کند، بازتاب را بررسی کنید.
اگر واژه علمیتر و رسمیتر خواسته شده باشد، انعکاس میتواند گزینه باشد.
اگر در سرنخ «جسم کدر» آمده باشد، احتمال سایه بسیار بیشتر است.
بازتاب و انعکاس چه فرقی با سایه دارند؟
بازتاب یا انعکاس زمانی رخ میدهد که نور پس از برخورد با سطحی، به مسیر دیگری برگردد. آینه نمونه سادهای از بازتاب نور است. اما سایه زمانی شکل میگیرد که جسم جلوی عبور نور را بگیرد و پشت آن ناحیه کمنور ایجاد شود.
پس اگر سؤال بگوید «برگشت نور از سطح»، جواب «بازتاب» یا «انعکاس» است. اگر سؤال بگوید «از برخورد نور به جسم تولید میشود» و مخصوصاً به جسم کدر اشاره کند، جواب «سایه» است.
نکته حل جدول: کلمه «تولید میشود» در این سرنخ نشانه مهمی است. چیزی که بعد از برخورد نور و مانع شدن جسم به وجود میآید، «سایه» است؛ نه خودِ نور.
سایه چگونه تشکیل میشود؟
نور در مسیر مستقیم حرکت میکند. وقتی جسمی کدر در مسیر نور قرار میگیرد، نور نمیتواند از آن عبور کند. در پشت جسم، جایی که نور به آن نمیرسد یا کمتر میرسد، سایه تشکیل میشود. اندازه و شکل سایه به اندازه جسم، فاصله آن از منبع نور و فاصله آن از سطحی که سایه روی آن میافتد بستگی دارد.
به همین دلیل، سایه یک جسم گاهی بزرگتر یا کوچکتر از خود جسم دیده میشود. اگر منبع نور نزدیکتر باشد، سایه بزرگتر میشود و اگر منبع نور دورتر باشد، سایه کوچکتر و واضحتر به نظر میرسد.
اشتباههای رایج در این سرنخ
اشتباه رایج این است که حلکننده با دیدن واژه «برخورد نور» فوراً «بازتاب» را بنویسد. بازتاب درست است، اما برای سرنخهایی که درباره برگشت نور صحبت میکنند. در اینجا عبارت «تولید میشود» و اشاره به اجسام، بیشتر به سایه مربوط است.
اشتباه دیگر، نوشتن «نور» یا «روشنایی» است. نور علت پدیده است، نه نتیجهای که در پشت جسم ایجاد میشود. جواب جدول باید نام پدیده حاصل باشد: سایه.
چطور جواب نهایی را قطعی کنیم؟
اول تعداد خانهها را بررسی کنید. اگر جواب کوتاه است و با «س» شروع میشود، «سایه» گزینه اصلی است. سپس حروف متقاطع را بسنجید؛ اگر حرفهای «ا»، «ی» و «ه» هم با جدول جور بود، پاسخ تقریباً قطعی است.
اگر خانهها بیشتر است یا حرف اول با «ب» یا «ا» شروع میشود، بازتاب و انعکاس را هم بررسی کنید. اما بدون نشانه مستقیم برای برگشت نور، «سایه» انتخاب درستتری است.
جمعبندی جواب
جواب «از برخورد نور به اجسام تولید میشود در جدول» معمولاً سایه است. اگر سرنخ درباره برگشت نور از سطح باشد، بازتاب یا انعکاس مطرح میشود؛ اما در این عبارت، منظور پدیدهای است که پشت جسم کدر ایجاد میشود. بنابراین پاسخ پیشنهادی اصلی «سایه» است.
پیشنهاد سریع: با «سایه» شروع کنید؛ فقط اگر سرنخ به برگشت نور اشاره داشت، «بازتاب» یا «انعکاس» را بسنجید.