قانون از نظر شکل کلی، صفحه سیمدار و حالت قرار گرفتن ساز، برای بسیاری از افراد یادآور سنتور است؛ اما شیوه نواختن آن فرق دارد. سنتور با دو مضراب چوبی نواخته میشود، در حالی که قانون با انگشتانه و مضرابهای کوچک روی انگشتان به صدا درمیآید. همین شباهت ظاهری و تفاوت اجرایی باعث شده این سرنخ در جدولها زیاد دیده شود.
بدنه قانون مانند یک جعبه سیمدار روی پا یا میز قرار میگیرد. همین تصویر کلی، آن را در ذهن بسیاری از حلکنندگان جدول به سنتور نزدیک میکند.
جواب ساز شبیه سنتور در جدول چیست؟
پاسخ اصلی و پیشنهادی برای «ساز شبیه سنتور در جدول» قانون است. قانون سازی زهی و مضرابی است که سیمهای فراوانی روی صفحه آن کشیده شده و از نظر فرم کلی، برای چشم ناآشنا شبیه سنتور به نظر میرسد. به همین دلیل طراحان جدول آن را با سرنخ «ساز شبیه سنتور» میآورند.
اگر جدول شما چهار خانه دارد، «قانون» با آن جور میشود و انتخاب بسیار قوی است. اگر سرنخ حالت غربی یا اروپایی داشته باشد، «زیتر» هم یک ساز زهی شبیه سنتور است؛ اما برای سرنخ عمومی فارسی، قانون مقدم است.
ساز قانون چیست؟
قانون یکی از سازهای زهی-زخمهای در موسیقی ایرانی، عربی و ترکی است. نوازنده این ساز معمولاً آن را روی پا یا پایه قرار میدهد و با انگشتانههایی که به انگشتان بسته میشود، سیمها را به صدا درمیآورد. صدای قانون شفاف، کشیده و مناسب اجرای نغمههای ظریف شرقی است.
در موسیقی منطقه، قانون جایگاه مهمی دارد و در ارکسترهای سنتی و دستگاهی هم استفاده میشود. این ساز از نظر تعداد سیمها، گستره صوتی و توانایی اجرای ریزهکاریهای ملودیک، سازی پرجزئیات و حرفهای به شمار میآید.
شباهت قانون و سنتور
قانون و سنتور هر دو روی سطحی گسترده سیمهای متعدد دارند و معمولاً به صورت افقی جلوی نوازنده قرار میگیرند. این شباهت ظاهری باعث میشود در نگاه اول، بهخصوص برای کسی که سازشناسی تخصصی ندارد، قانون شبیه سنتور به نظر برسد.
هر دو ساز به خانواده سازهای زهی نزدیکاند و هر دو میتوانند نقش ملودیک و تزئینی در موسیقی داشته باشند. در جدول نیز همین شباهت عمومی کافی است تا «قانون» پاسخ مناسبی برای سرنخ «ساز شبیه سنتور» باشد.
تفاوت قانون و سنتور
گزینههای نزدیک در جدول
پاسخ اصلی برای ساز شبیه سنتور. چهار حرفی، روشن و بسیار رایج در جدولها.
ساز زهی اروپایی و صفحهای که گاهی در سرنخهای غربی شبیه سنتور مطرح میشود.
خود ساز مرجع در سرنخ است و معمولاً پاسخ این سؤال نیست، مگر سرنخ شکل دیگری داشته باشد.
از نظر خانواده زهی نزدیک است، اما در شکل ظاهری شبیه سنتور نیست و پاسخ اصلی نیست.
سرنخهای مشابه
- ساز شبیه سنتور: قانون.
- ساز زهی شرقی: قانون، عود، رباب یا تار، بسته به حروف جدول.
- ساز مضرابی با سیمهای متعدد: قانون.
- ساز غربی شبیه سنتور: زیتر.
- ساز ضربهای ایرانی با مضراب: سنتور.
- ساز زهی مثلثی یا صفحهای: قانون، اگر سرنخ شرقی باشد.
اشتباههای رایج
اشتباه اول این است که به خاطر شباهت ظاهری، خود «سنتور» را بنویسیم. وقتی سرنخ میگوید «ساز شبیه سنتور»، معمولاً دنبال ساز دیگری است؛ یعنی قانون. اشتباه دوم این است که «چنگ» را انتخاب کنیم. چنگ هم زهی است، اما شکل و شیوه نواختن آن با قانون و سنتور فرق دارد.
اشتباه سوم نادیده گرفتن تعداد خانههاست. «قانون» چهار حرف دارد و برای جدول بسیار مناسب است. اگر خانهها چهار عدد باشد، تقریباً با خیال راحت میتوان آن را انتخاب اول دانست.
جمعبندی
برای «ساز شبیه سنتور در جدول»، جواب اصلی قانون است. قانون از نظر ظاهر کلی و صفحه سیمدار به سنتور شباهت دارد، اما با انگشتانه و زخمه نواخته میشود، نه با مضرابهای چوبی سنتور. گزینه کمکی در سرنخهای غربی زیتر است، ولی در جدولهای فارسی، قانون انتخاب اول و رایجتر است.