در جدولهای فارسی، سرنخ «جدیدترین دوره زمین شناسی» بارها برای سنوزوییک یا صورت املایی سنوزوئیک به کار رفته است. از نظر ردهبندی علمی امروز، سنوزوئیک «دوران» است، نه «دوره». جدیدترین «دوره» در مقیاس رسمی زمان زمینشناسی کواترنری است. بنابراین انتخاب نهایی باید با تعداد خانهها و حروف متقاطع هماهنگ شود.
پاسخ مناسب برای همین عنوان چیست؟
چون این پرسش در قالب سرنخ جدول مطرح شده، گزینه نخست برای پر کردن بسیاری از جدولهای فارسی سنوزوییک است. با این حال، اگر جدول آموزشی یا علمی باشد و طراح میان «دوران» و «دوره» تفاوت گذاشته باشد، باید کواترنری را جدیتر دانست.
علت دوگانگی: «دوران» با «دوره» فرق دارد
مقیاس زمان زمینشناسی چند مرتبه تو در تو دارد. در بخش امروزی این مقیاس، سنوزوئیک یک دوران است و از حدود ۶۶ میلیون سال پیش تا امروز ادامه دارد. درون این دوران سه دوره قرار میگیرند: پالئوژن، نئوژن و کواترنری. از میان آنها، کواترنری جدیدترین دوره است و از حدود ۲٫۵۸ میلیون سال پیش تا امروز امتداد دارد.
نکته مهم: وقتی طراح جدول واژههای «دوره»، «دوران» و «دور» را آزادانه و غیرتخصصی به جای هم به کار میبرد، سنوزوییک میتواند پاسخ مورد انتظار او باشد؛ اما در متن علمی، این سه مرتبه را نباید یکی گرفت.
اگر جدول ۸ خانه دارد، سه احتمال را با تقاطعها بسنجید
املای «سنوزوییک» و «سنوزوئیک»؛ کدام را وارد کنیم؟
در فارسی هر دو صورت در نوشتهها دیده میشوند. سنوزوئیک در نگارش علمی امروز بسیار رایج است، اما سنوزوییک نیز در منابع فارسی و بهخصوص در متون قدیمیتر یا جدولها دیده میشود. برای حل جدول، قاعده عملی این است که املای خانهها بر ترجیح نگارشی مقدم است: اگر الگوی تقاطع «س ن و ز و ی ی ک» است، «سنوزوییک» را بنویسید؛ اگر خانه ششم «ئ» میخواهد، «سنوزوئیک» مناسبتر است.
گزینههای ۷ حرفی که ممکن است شما را گمراه کنند
اگر پاسخ شما دقیقاً ۷ خانه دارد، «سنوزوییک» و «سنوزوئیک» با شمارش حرفبهحرف جا نمیشوند. در این حالت دو گزینه مرتبط ممکن است ظاهر شوند، اما معنای آنها یکسان نیست.
معادل فارسی Cenozoic و از نظر معنایی نزدیک به سنوزوئیک است. اگر سرنخ رنگوبوی فارسیگرایانه داشته باشد یا حرف اول «ن» باشد، احتمال خوبی است.
صورت کوتاهشدهای است که در برخی نوشتهها برای مفاهیم مربوط به کواترنری دیده میشود، اما نام کامل رسمی دوره «کواترنری» است.
اگر فقط تعداد خانه را میدانید و هیچ حرف تقاطعی ندارید، برای سرنخ مورد بحث «نوزیستی» از نظر معنایی به سنوزوئیک نزدیک است؛ اما برای این سرنخ، «سنوزوییک» همچنان گزینه اصلی ۸ حرفی است.
سنوزوئیک دقیقاً چه جایگاهی دارد؟
سنوزوئیک تازهترین دوران از ابردوران پیدازیستی است. آغاز آن در مرز پایان کرتاسه، حدود ۶۶ میلیون سال پیش، قرار میگیرد و تا زمان حاضر ادامه دارد. برای حل جدول، دانستن سه جزء درونی آن بسیار مفید است: پالئوژن قدیمیتر، سپس نئوژن و در پایان کواترنری. به همین دلیل اگر سرنخ بپرسد «جدیدترین دوران زمینشناسی»، سنوزوئیک پاسخ بیابهامتری است.
نام Cenozoic معمولاً به مفهوم «حیات نو» یا «زندگی جدید» توضیح داده میشود و «نوزیستی» نیز از همین برداشت معنایی آمده است. این معنی میتواند در سرنخهایی مانند «دوران حیات جدید»، «عصر حیات نو» یا «نوزیستی در زمینشناسی» شما را به سنوزوئیک برساند.
کواترنری چرا پاسخ علمی «جدیدترین دوره» است؟
کواترنری بالاترین و جوانترین بخش در رده «دوره»های سنوزوئیک است. آغاز آن حدود ۲٫۵۸ میلیون سال پیش تعیین شده و تا امروز ادامه دارد. این دوره به دو دور اصلی پلیستوسن و هولوسن تقسیم میشود؛ هولوسن بخش جوانتر است و زمان حاضر در آن قرار میگیرد.
بنابراین اگر طراح جدول دقیقاً از واژه «دوره» به معنای Period استفاده کرده باشد، «کواترنری» از «سنوزوئیک» صحیحتر است. اگر سرنخ «جدیدترین دوران» یا «آخرین دوران زمینشناسی» باشد، آنوقت «سنوزوئیک» پاسخ درست در همان مرتبه است.
«هولوسن» و «آنتروپوسن» چه میشوند؟
هولوسن جدیدترین دور رسمی درون کواترنری است، نه جدیدترین دوره. پس اگر سرنخ دقیقاً «جدیدترین دور زمینشناسی» باشد و ۶ خانه داشته باشد، «هولوسن» گزینه بسیار قوی است.
آنتروپوسن در گفتوگوهای علمی و عمومی برای توصیف اثر گسترده انسان بر سامانه زمین به کار میرود، اما به عنوان یک دور رسمی در مقیاس زمان زمینشناسی تصویب نشده است. در نمودار رسمی فعلی نیز زمان حاضر همچنان در هولوسن قرار دارد. بنابراین برای یک سرنخ رسمیِ «جدیدترین دور» نباید آنتروپوسن را به جای هولوسن نشاند.
از روی متن سرنخ، مرتبه زمانی را تشخیص دهید
الگوی تقاطعها را اینطور بخوانید
وقتی دو پاسخ اصلی هر دو ۸ حرفاند، حروف تقاطعی ارزش بیشتری از تعداد خانهها دارند. سه نشانه معمولاً کافی است: حرف نخست، خانه ششم و پایان واژه.
مسیر به سمت سنوزوییک یا سنوزوئیک میرود؛ شکل خانه ششم تعیین میکند «ی» باشد یا «ئ».
تقریباً مستقیماً به کواترنری میرسید، بهویژه اگر پایان «ری» باشد.
نوزیستی را بررسی کنید؛ از نظر معنا معادل سنوزوئیک است.
اگر سرنخ «جدیدترین دور» باشد، هولوسن تطبیق بسیار خوبی دارد.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد!