پرش به محتوای اصلی

مهره شطرنج در جدول

۷ دقیقه مطالعه
پاسخ مستقیم: پیاده، سرباز یا فیل؛ پاسخ نهایی با تعداد خانه‌ها و حروفِ تقاطعی مشخص می‌شود.
راهنمای دقیق انتخاب واژه
برای سرنخ «مهره شطرنج» چه بنویسیم؟

این سرنخ یک پاسخ یکتا ندارد، چون نام هر شش نوع مهره شطرنج و چند نام کهن یا رایجِ جایگزین می‌تواند در جدول قرار بگیرد. بنابراین پاسخ‌های ذخیره‌شده یعنی پیاده، سرباز و فیل همگی معتبرند، اما برای انتخاب درست باید قبل از هر چیز تعداد خانه‌ها و سپس حروف مشترک با واژه‌های عمودی و افقی را بررسی کرد.

پاسخ‌ها بر اساس تعداد حروف

در جدول فارسی، شمارش بر پایه نویسه‌های اصلی کلمه انجام می‌شود؛ فاصله و حرکت‌های تلفظی نقشی ندارند. فهرست زیر کاربردی‌ترین گزینه‌ها را از کوتاه‌ترین تا بلندترین نشان می‌دهد.

۲ حرفی
رخ
۳ حرفی
فیل اسب شاه پیل اسپ
۴ حرفی
وزیر قلعه بیدق فرزی
۵ حرفی
پیاده سرباز فرزین فرزان
نکته تعیین‌کننده: اگر جدول پنج خانه دارد، فقط میان «پیاده» و «سرباز» مردد نباشید؛ «فرزین» نیز پنج حرف دارد و در جدول‌های ادبی یا دشوار می‌تواند پاسخِ مهره وزیر باشد.

اعتبار پاسخ‌های اصلی

پیاده

نام استاندارد و بسیار رایج مهره‌ای است که هر بازیکن در آغاز بازی هشت عدد از آن دارد. برای سرنخ ساده و پنج‌خانه‌ای، «پیاده» یکی از نخستین حدس‌هاست.

سرباز

هم‌معنای رایج «پیاده» در زبان عمومی و بسیاری از جدول‌هاست. از نظر تعداد حروف با پیاده برابر است، پس فقط حروف تقاطعی میان این دو داوری می‌کنند.

فیل

یک نام کاملاً استاندارد برای مهره‌ای است که روی قطرها حرکت می‌کند. چون کوتاه، شناخته‌شده و سه‌حرفی است، در جدول‌های متقاطع بسیار پرکاربرد است.

رخ

کوتاه‌ترین پاسخ معتبر این سرنخ است. رخ در سطر و ستون حرکت می‌کند و در گفتار روزمره گاهی «قلعه» نیز نامیده می‌شود، هرچند نام دقیق مهره رخ است.

اسب و شاه

هر دو سه حرف دارند و هر دو پاسخ مستقیم سرنخ‌اند. اگر حرف اول «ا» باشد اسب، و اگر «ش» باشد شاه محتمل‌تر است؛ حرف پایانی نیز به‌سرعت ابهام را رفع می‌کند.

وزیر

نام امروزی قوی‌ترین مهره شطرنج است. در سرنخ چهارخانه‌ای، «وزیر» معمولاً از «قلعه» معتبرتر و مستقیم‌تر است، مگر آنکه تقاطع‌ها خلاف آن را نشان دهند.

ترتیب پیشنهادی برای حدس‌زدن

وقتی هنوز هیچ حرفی از تقاطع‌ها معلوم نیست، بهتر است پاسخ‌ها را بر اساس رواج در جدول امتحان کنید، نه صرفاً بر اساس نام‌هایی که زودتر به ذهن می‌آیند.

پنج خانه: ابتدا «پیاده» و «سرباز» را بسنجید. اگر فضای جدول ادبی، کهن یا واژه‌محور است، «فرزین» را نیز جدی بگیرید.

سه خانه: «فیل»، «اسب» و «شاه» گزینه‌های اصلی‌اند. «پیل» و «اسپ» شکل‌های کهن‌تر یا کم‌کاربردترند.

چهار خانه: «وزیر» پاسخ استاندارد است؛ «قلعه» نام رایج رخ و «بیدق» نام کهن پیاده است. «فرزی» بسیار ادبی و نادر است.

دو خانه: پاسخ تقریباً قطعی «رخ» است؛ در میان نام‌های معمول مهره‌های شطرنج گزینه دوحرفی معتبر دیگری وجود ندارد.

شمارش درست حروف؛ جایی که بیشترین خطا رخ می‌دهد

«فرزین» پنج حرف است، نه چهار حرف

فرزین نام کهن و معتبرِ مهره وزیر است. این واژه از پنج حرف مستقل ساخته شده و برای خانه‌های پنج‌تایی مناسب است:

فرزین

وجود صدای کوتاه در تلفظ یا شیوه خواندن واژه، تعداد خانه‌های جدول را تغییر نمی‌دهد.

«شاه» سه حرف است

شاه از حروف «ش، ا، ه» تشکیل شده است. گاهی کشیده بودن صدای «آ» باعث اشتباه در شمارش می‌شود، اما در جدول سه خانه می‌گیرد.

شاه
دام رایج: «پیاده» و «سرباز» هر دو پنج حرف دارند. بدون حرف تقاطعی نمی‌توان یکی را قطعی دانست. حرف اول، دوم یا آخر معمولاً مسئله را حل می‌کند: پیاده با «پ» آغاز و با «ه» تمام می‌شود؛ سرباز با «س» آغاز و با «ز» تمام می‌شود.

نام‌های جایگزین و کهن چه زمانی به کار می‌آیند؟

طراحان جدول‌های معمولی بیشتر از نام‌های امروزی یعنی شاه، وزیر، رخ، فیل، اسب و پیاده یا سرباز استفاده می‌کنند. در جدول‌های دشوار، ادبی یا قدیمی ممکن است شکل‌های تاریخی و املایی جایگزین دیده شود. این واژه‌ها درست‌اند، اما احتمال آن‌ها با نام‌های استاندارد برابر نیست.

بیدق

نام کهن پیاده شطرنج است. در متون ادبی فارسی سابقه فراوان دارد و برای سرنخ چهارخانه‌ایِ ادبی انتخاب مهمی است. در جدول عمومی، «پیاده» و «سرباز» رایج‌ترند.

پیل

صورت فارسی کهنِ «فیل» است و برای همان مهره به کار می‌رود. اگر تقاطع با «پ» شروع شود و سه خانه داشته باشید، پیل پاسخ معتبر و محتملی است.

اسپ

شکل کهن «اسب» و نام همان مهره است. در جدول‌های واژه‌محور ممکن است برای سازگار شدن با حرف پایانی یا میانیِ تقاطع‌ها انتخاب شود.

فرزین

نام اصیل و شناخته‌شده وزیر در شطرنج فارسی است. این گزینه نه غلط و نه صرفاً شاعرانه است؛ بااین‌حال در کاربرد امروز، «وزیر» رایج‌تر است.

فرزان

صورت قدیمی و کم‌کاربردِ فرزین است. فقط وقتی ساختار جدول، لحن کهن یا حروف تقاطعی آن را پشتیبانی می‌کند باید سراغ آن رفت.

فرزی

شکل بسیار نادر و لغت‌نامه‌ایِ فرزین است. برای جدول روزمره حدس اول نیست، اما در جدول‌های سخت و واژه‌نامه‌ای می‌تواند پاسخ قابل‌قبولی باشد.

تفاوت «رخ» و «قلعه»

در نام‌گذاری دقیق شطرنج، مهره‌ای که در گوشه‌های صفحه قرار می‌گیرد «رخ» است. «قلعه رفتن» نام حرکت ویژه‌ای است که شاه و رخ در آن هم‌زمان جابه‌جا می‌شوند. با این حال در فارسی عمومی، بسیاری خودِ رخ را «قلعه» می‌نامند و طراحان جدول نیز از همین کاربرد استفاده می‌کنند. بنابراین:

دو خانه«رخ» انتخاب روشن و استاندارد است.
چهار خانه«قلعه» می‌تواند پاسخ باشد، به‌ویژه اگر یکی از تقاطع‌ها با ق، ل، ع یا ه سازگار باشد.
سرنخ دقیق‌تراگر سرنخ «مهره گوشه شطرنج» یا «مهره قلعه‌رو» باشد، رخ از نظر اصطلاحی دقیق‌تر است.

آیا «پاپ» پاسخ مهره شطرنج است؟

«پاپ» در نام‌گذاری فارسیِ استاندارد یا کهنِ شناخته‌شده مهره‌های شطرنج جایگاهی ندارد و نباید صرفاً به دلیل سه‌حرفی بودن به‌عنوان پاسخ معتبر پیشنهاد شود. ممکن است در یک جدول خاص، بازی محلی، ترجمه نامأنوس یا اشتباه چاپی دیده شود، اما برای سرنخ عمومی «مهره شطرنج» انتخاب قابل اتکایی نیست. در سه خانه، فیل، اسب و شاه اولویت دارند و پس از آن‌ها می‌توان به پیل یا اسپ فکر کرد.

چطور از حروف تقاطعی به پاسخ نهایی برسیم؟

پ _ ا _ ه

با پنج خانه و این الگو، «پیاده» بدون ابهام کامل می‌شود.

س _ ب _ ز

حرف اول و آخر نشان می‌دهد پاسخ «سرباز» است، نه پیاده.

_ ی ل

اگر حرف اول «ف» باشد فیل و اگر «پ» باشد پیل درست است.

_ س ب

الگوی سه‌حرفی با پایان «سب» به «اسب» می‌رسد.

و _ ی ر

چهار خانه و این تقاطع‌ها پاسخ «وزیر» را قطعی می‌کند.

ف ر _ ی ن

در پنج خانه، این ساختار به «فرزین» اشاره دارد.

انتخاب سریع بر پایه نخستین حرف معلوم

حرف «ر»در پاسخ دوحرفی معمولاً رخ است.
حرف «ف»سه خانه: فیل؛ چهار خانه: فرزی؛ پنج خانه: فرزین.
حرف «پ»سه خانه: پیل؛ پنج خانه: پیاده.
حرف «س»پنج خانه: سرباز؛ در سه خانه اگر الگو «ا س ب» باشد پاسخ اسب است.
حرف «و»چهار خانه: وزیر.
حرف «ب»چهار خانه و فضای ادبی: بیدق.

نسخه نهایی پاسخ برای این سرنخ

پاسخ‌های ذخیره‌شده «پیاده، سرباز، فیل» درست و کاربردی‌اند. برای یک جدول بدون تعداد خانه، نمی‌توان فقط یکی را قطعی اعلام کرد. گزینه کامل و دقیق بر اساس طول پاسخ چنین است: رخ برای ۲ حرف؛ فیل، اسب، شاه برای ۳ حرف؛ وزیر، قلعه، بیدق برای ۴ حرف؛ و پیاده، سرباز، فرزین برای ۵ حرف. شکل‌های پیل، اسپ، فرزان و فرزی نیز معتبر اما کم‌کاربردترند.

سوال دیگری دارید؟

سوال، پیشنهاد یا هر نکته‌ای دارید برای ما پیام بفرستید؛ بررسی می‌کنیم.

نظرات

هنوز نظری ثبت نشده است

اولین نفری باشید که نظر می‌دهد!

تازه‌ترین مطالب

همه مطالب

پیشنهاد مطالعه

چند جواب تصادفی از آرشیو آزادیاب، شاید این‌ها هم به کارتان بیاید.