اسم گذاشتن در جدول

در جدول فارسی باید «حرف» را بشماریم، نه بخش آوایی، نه تعداد کلمه‌ها و نه فاصله و نیم‌فاصله را. بر همین اساس، نامیدن شش حرف و تسمیه پنج حرف دارد. گاهی فهرست‌های غیررسمی، «نامیدن» را پنج‌حرفی یا «تسمیه» را چهارحرفی معرفی می‌کنند؛ این شمارش درست نیست، زیرا همه نویسه‌های اصلی باید در خانه‌های جدا قرار گیرند.

املای پاسخ اصلی نامیدن است: «نام» به‌علاوه پسوند فعلی «یدن». شکل‌هایی مانند «نامدن» یا «نامیدَن» برای پرکردن خانه‌های جدول نادرست‌اند؛ حرکت‌گذاری نیز حرف مستقل محسوب نمی‌شود. املای گزینه عربی تسمیه با «ت» آغاز می‌شود و با «ه» پایان می‌یابد. نوشتن «تسمیا» یا حذف «ی» با املای معیار سازگار نیست.

در «نام‌گذاری»، جزء دوم از بن مضارع «گذاشتن» ساخته می‌شود و با حرف ذ نوشته می‌شود: «گذاری»، نه «گزاری». «گزار» در ترکیب‌هایی مانند «سپاسگزار» و «نمازگزار» ریشه و کاربرد دیگری دارد؛ اما کسی که نامی را بر چیزی می‌گذارد، عملِ نام‌گذاری انجام می‌دهد.

«خواندن» در فارسی قدیم و ادبی گاهی معنای «نامیدن» دارد؛ مانند اینکه بگوییم «او را به این نام خواندند». با این حال برای سرنخ ساده و امروزیِ «اسم گذاشتن»، واژه «خواندن» دوپهلو است، چون معنای رایج‌ترش مطالعه‌کردن یا به آواز اداکردن است. بنابراین تنها وقتی باید آن را جدی گرفت که حروف تقاطعی با «خ» و «و» و «ا» سازگار باشند یا لحن جدول ادبی و کهن باشد.

همین نکته درباره «خواند» نیز صدق می‌کند: این صورت پنج‌حرفی، ماضی است و از نظر زمان به «اسم گذاشت» نزدیک‌تر از «اسم گذاشتن» است. پس حضور آن در برخی جدول‌ها ممکن است، اما رقیب مستقیم و هم‌رتبه «نامیدن» برای صورت فعلیِ عنوان حاضر نیست.