در جدول کلمات متقاطع، وقتی سرنخ فقط «اسم اشاره» است و هیچ قیدی مانند «دور»، «نزدیک»، «عربی» یا تعداد خانهها ندارد، پاسخ ذخیرهشده یعنی «این» انتخابی درست و بسیار محتمل است. بااینحال، «آن» نیز از نظر دستوری اسم یا واژهٔ اشاره است و در بعضی جدولها پاسخ نهایی را تعداد خانهها و حروف تقاطعی تعیین میکند.
چرا پاسخ «این» درست است؟
«این» در فارسی برای اشاره به شخص، شیء، موضوع یا موقعیتی نزدیک به گوینده به کار میرود. در عبارتهایی مانند «این کتاب»، واژهٔ «این» پیش از اسم میآید و نقش اشارهای دارد؛ در جملهٔ «این را بردار»، همان واژه بهجای اسم نشسته و از دید دستور امروزی معمولاً «ضمیر اشاره» نامیده میشود. طراح جدول اغلب این تفاوت نحوی را نادیده میگیرد و با عنوان کوتاه «اسم اشاره» یکی از دو واژهٔ اصلیِ «این» یا «آن» را میخواهد.
رقیب اصلی: «آن»
اشاره به نزدیک
برای چیزی که از نظر مکانی، زمانی یا ذهنی نزدیکتر است: «این راه»، «این موضوع»، «این را انتخاب کن».
اشاره به دور
برای چیزی که دورتر یا پیشتر شناخته شده است: «آن خانه»، «آن روز»، «آن را به یاد دارم».
اگر راهنما «اسم اشاره به نزدیک» باشد، پاسخ روشن «این» است. اگر «اسم اشاره به دور» آمده باشد، «آن» را بنویسید. در سرنخ مبهمِ «اسم اشاره»، تعداد خانهها مهمترین نشانه است: سه خانه معمولاً به «این» و دو خانه به «آن» میرسد.
پاسخها بر اساس تعداد خانهها
در جدول فارسی، شمارش باید بر پایهٔ حرفهای نوشتهشده انجام شود، نه تعداد هجاها یا آواها. همزه، آ و شکلهای ترکیبی نیز ممکن است بسته به شیوهٔ طراحی جدول یک خانه محسوب شوند؛ اما در واژههای سادهٔ فارسی، شمارش «این» و «آن» ابهامی ندارد.
«آن» پاسخ طبیعی فارسی است. «ذا» و «ذه» صورتهای عربیاند و فقط در جدولهای ادبی، عربی یا دشوار احتمال دارند.
برای سرنخ فارسیِ بدون توضیح، «این» اولویت دارد. «هذا/هذه» نزدیک و «ذلک/تلک» دور را در عربی نشان میدهند. «ذاک» نیز صورت عربیِ اشاره به دور است.
«همین» و «همان» علاوه بر اشاره، تأکید هم دارند. «آنان» در فارسی امروز بیشتر ضمیر شخصیِ جمع است، هرچند در برخی دستهبندیهای سنتی بار اشاره به دور نیز برای آن در نظر گرفته میشود. «هذان» صورت عربیِ مثنای مذکر نزدیک است و معمولاً به قرینهٔ عربی بودن سرنخ نیاز دارد.
«اینان» برای جمع نزدیک فارسی است. صورتهای «اولئک»، «هؤلاء» و «هاتان» عربیاند و بیشتر در جدولهایی دیده میشوند که جنس، شمار یا فاصله را مشخص کردهاند.
«اسم اشاره» یا «ضمیر اشاره»؟
در کاربرد آموزشی و سنتی، «این» و «آن» را گاهی بهطور کلی «اسم اشاره» مینامند. در تحلیل دقیقتر فارسی، جایگاه واژه در جمله تعیینکننده است. وقتی واژه پیش از اسم بیاید، مانند «این دفتر» یا «آن خیابان»، معمولاً صفت اشاره یا وابستهٔ پیشین اسم شناخته میشود. وقتی بهتنهایی جای اسم بنشیند، مانند «این بهتر است» یا «آن را بیاور»، ضمیر اشاره است.
همراه اسم
«این» به «پاسخ» اشاره میکند و همراه اسم آمده است.
جانشین اسم
«این» بهجای یک اسم یا عبارتِ معلوم نشسته است.
در جدول، این تمایز معمولاً به پاسخ لطمه نمیزند. سرنخ کوتاه «اسم اشاره» در عمل نامی قراردادی برای خانوادهٔ واژههای اشارهای است؛ بنابراین پاسخ «این» همچنان معتبر میماند.
آیا «همین»، «همان»، «چنین» و «چنان» هم ممکناند؟
«همین» و «همان» گزینههای واقعی و رایجاند، اما فقط وقتی چهار خانه وجود داشته باشد یا سرنخ بر تأکید دلالت کند. «همین» یعنی دقیقاً این یا همین مورد نزدیک؛ «همان» یعنی دقیقاً آن مورد شناختهشده یا دور. این دو از ترکیب «هم» با «این/آن» ساخته شدهاند و نیروی تأکیدی دارند.
«چنین» و «چنان» بیشتر به چگونگی، کیفیت یا نوع اشاره میکنند: «چنین کاری» یعنی کاری از اینگونه و «چنان رفتاری» یعنی رفتاری از آنگونه. بنابراین برای سرنخ سادهٔ «اسم اشاره» گزینههای درجهٔ اول نیستند؛ اما برای راهنماهایی مانند «اینگونه»، «آنگونه»، «بدینسان» یا «ضمیر اشاره به کیفیت» میتوانند درست باشند.
جایگاه پاسخهای عربی در جدول
واژههای عربی نباید با پاسخهای فارسی همارز شمرده شوند، مگر اینکه ساختار جدول چنین احتمالی را تقویت کند. نشانههایی مثل «در عربی»، «اشاره به نزدیک مذکر»، «اشاره به دور مؤنث»، «مثنی» یا «جمع» مسیر را روشن میکنند. بدون این نشانهها، انتخاب یک صورت عربی برای سرنخ سادهٔ فارسی معمولاً دور از انتظار است.
نزدیک، مفرد مذکر
معادل تقریبی «این» برای اسم مذکر در عربی.
نزدیک، مفرد مؤنث
معادل تقریبی «این» برای اسم مؤنث در عربی.
دور، مفرد مذکر
معادل تقریبی «آن» برای اسم مذکر در عربی.
دور، مفرد مؤنث
معادل تقریبی «آن» برای اسم مؤنث در عربی.
«کذا» هم در متون فارسی و عربی دیده میشود، اما معنای آن بیشتر «چنین»، «فلانطور» یا اشارهٔ مبهم به مطلبی ناگفته است. به همین دلیل برای سرنخ خنثیِ «اسم اشاره» پاسخ فرعی است، نه انتخاب نخست.
چطور میان «این» و «آن» انتخاب کنیم؟
خانهها را دقیق بشمارید
سه خانه به «این» و دو خانه به «آن» میخورد. این سادهترین و مطمئنترین جداساز است.
قید نزدیک یا دور را پیدا کنید
«نزدیک» مستقیماً به «این» و «دور» مستقیماً به «آن» اشاره میکند.
حروف تقاطعی را جدی بگیرید
اگر طول پاسخ از قبل مشخص نیست، حروف واژههای عمودی یا افقیِ قطعکننده انتخاب را قطعی میکنند.
زبان سرنخ را بررسی کنید
وجود نشانههای صرفی مانند مذکر، مؤنث، مثنی یا جمع معمولاً یعنی پاسخ عربی است، نه «این» و «آن» فارسی.
از جوابهای دورتر شروع نکنید
برای سرنخ ساده، شکلهای رایج بر صورتهای ادبی، کهن یا عربی تقدم دارند.
املای درست و دامهای متداول
«این» با ی نوشته میشود
صورت معیار «این» است. حذف «ی» یا تبدیل آن به شکلهای آوایی و محاورهای در جدول استاندارد پذیرفته نیست.
«آن» با آ آغاز میشود
«آن» را با آ بنویسید. در شمارش خانهها، «آ» یک حرف و یک خانه است.
«اینان» با «آنان» یکی نیست
«اینان» جمعِ اشاره به نزدیک و «آنان» اشاره به دور یا گروهی پیشتر شناختهشده است.
«او» اسم اشاره نیست
«او» ضمیر شخصی سومشخص است. هر ضمیری که به فردی اشاره کند، از نظر دستوری ضمیر اشاره محسوب نمیشود.
اعتبار پاسخ ذخیرهشده
پاسخ «این» از نظر معنی، املا و کاربرد کاملاً معتبر است. این واژه یکی از دو پایهٔ اصلی اشاره در فارسی است و برای اشاره به نزدیک به کار میرود. تنها اصلاح ضروری این است که آن را پاسخ «دوحرفی» ندانیم؛ «این» در جدول سه خانه میگیرد. همچنین نباید گفت «این» و «آن» از نظر حروف یکساناند: طول نوشتاری آنها متفاوت است و همین تفاوت غالباً مسئله را حل میکند.
جمعبندی مخصوص همین سرنخ
برای عنوان «اسم اشاره»، پاسخ نهایی و پیشنهادی «این» است. اگر جدول دو خانه داشته باشد یا سرنخ به دور بودن اشاره کند، «آن» جایگزین درست خواهد بود. گزینههای «همین»، «همان»، «اینان»، «آنان» و صورتهای عربی فقط با توجه به طول پاسخ و قرینههای روشن مطرح میشوند.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد!