در این سرنخ، «شهریه» به معنای پرداخت یا مقرریِ هر ماه است.
سرنخ کوتاه «شهریه» ممکن است در نگاه نخست ذهن را به هزینه مدرسه یا دانشگاه ببرد، اما منطق واژگانی جدول به معنای قدیمیتر آن تکیه دارد. در فرهنگهای فارسی، «شهریه» فقط نام پول آموزش نیست؛ برای پول، مقرری یا مواجبی که ماهبهماه داده میشود نیز به کار رفته است. به همین سبب پاسخ ثبتشده و دقیق این سرنخ ماهانه است.
چرا «ماهانه» با سرنخ جور درمیآید؟
«ماهانه» هم میتواند صفت باشد، مانند «پرداخت ماهانه»، و هم به صورت اسم در معنی مبلغی که هر ماه پرداخت میشود بیاید. کاربرد اسمی دقیقاً همان نقطهای است که آن را هممعنی «شهریه» میکند: پولی دورهای با فاصله یک ماه.
این رابطه بر پایه معنای «شَهر» در عربی، یعنی ماه، نیز روشن میشود. بنابراین شهریه در لایه تاریخی واژه به چیزی وابسته به ماه و پرداخت منظم ماهانه اشاره دارد، هرچند کاربرد روزمره امروز آن محدودتر شده است.
دو تصویر متفاوت از یک واژه
برای فهم این جواب باید میان معنای فرهنگنامهای و معنای غالب امروزی فاصله گذاشت. اکنون وقتی میگوییم «شهریه»، معمولاً مبلغی منظور است که برای تحصیل، شرکت در کلاس، مهدکودک یا استفاده از خدمات آموزشی میپردازیم. این مبلغ الزاماً ماهانه نیست؛ ممکن است ترمی، سالانه یا قسطبندیشده باشد. اما در نوشتههای قدیمیتر و در فهرست مترادفها، شهریه کنار واژههایی چون ماهانه، مقرری، مستمری و مواجب دیده میشود.
وجه یا مقرریِ منظم که هر ماه به کسی داده میشود؛ در این معنا «ماهانه» جانشین مستقیم و خوشنشستِ شهریه است.
هزینه آموزش در مدرسه، دانشگاه، آموزشگاه یا کلاس؛ زمان پرداخت آن را قرارداد یا مقررات مرکز آموزشی تعیین میکند.
املای پاسخ: ماهانه یا ماهیانه؟
شکل اصلی پاسخ در این صفحه ماهانه است. ساخت آن ساده است: «ماه» با پسوند «ـانه» ترکیب میشود و معنی «در هر ماه» یا «وابسته به دوره یکماهه» میدهد. این الگو را در روزانه، شبانه و سالانه هم میبینیم. «ماهیانه» نیز در گفتار و نوشتار فارسی بسیار رایج و برای خواننده کاملاً قابل فهم است، اما یک حرف بیشتر دارد و در جدول کلمات پاسخ مستقلی به شمار میآید.
پس اگر خانههای جواب شش حرف باشد، «ماهانه» دقیقاً مینشیند؛ اگر طراح هفت خانه در نظر گرفته باشد، احتمال «ماهیانه» بالا میرود. این تفاوت فقط ظاهری نیست: در جدول، حتی دو صورت هممعنی با تعداد حروف متفاوت قابل جایگزینی نیستند. پاسخ ثبتشده این عنوان ششحرفی است و باید همان «ماهانه» نوشته شود.
«ماهانه» در جمله چگونه عمل میکند؟
این کلمه بسته به جمله نقشهای نزدیک اما متفاوت میگیرد. گاهی شیوه تکرار یک عمل را نشان میدهد: «نشریه ماهانه منتشر میشود.» گاهی صفت یک مبلغ است: «پرداخت ماهانه انجام شد.» در کاربردی که به سرنخ مربوط است، خود واژه میتواند جانشین آن مبلغ باشد: «ماهانهاش را دریافت کرد.» همین کاربرد سوم، پل میان «ماهانه» و «شهریه» در معنای کهنتر است.
پرداخت ماهانه: وجهی که در هر دوره یکماهه پرداخت میشود.
حقوق ماهانه: دستمزد مربوط به یک ماه کار، نه هزینه آموزش.
گزارش ماهانه: گزارشی با تناوب یک ماه؛ اینجا کلمه زمانبندی را وصف میکند.
ماهانه او: کاربرد اسمی برای مقرری یا مبلغی که هر ماه به فرد میرسد.
جوابهای نزدیک و مرز کاربردشان
مترادفهای فرهنگنامهای الزاماً در هر جدولی قابل جانشینی نیستند. شکل پرسش، تعداد خانهها و حروف تقاطعی تعیین میکنند کدام گزینه مطلوب طراح بوده است. در عنوان حاضر، وجود پاسخ ذخیرهشده «ماهانه» ابهام را از میان میبرد؛ با این حال شناخت واژههای نزدیک کمک میکند معنای سرنخ دقیقتر دیده شود.
ماهیانه
نزدیکترین جایگزین است و همان مفهوم «هر ماه» را میرساند. تفاوت تعیینکننده، تعداد حروف است. اگر سرنخ دقیقاً همین باشد ولی الگوی تقاطع هفت حرف بخواهد، ماهیانه میتواند انتخاب طراح دیگری باشد؛ برای این عنوان، جای پاسخ اصلی را نمیگیرد.
مقرری
مبلغی است که به طور منظم و مقرر پرداخت میشود. دوره آن میتواند ماهانه باشد، اما خود واژه لزوماً «ماه» را در معنی آشکارش ندارد. مقرری هنگامی مناسبتر است که سرنخ بر منظم و تعیینشده بودن وجه تأکید کند یا پنج خانه در اختیار باشد.
مواجب
بیشتر به حقوق و پرداختیِ کار یا خدمت اشاره میکند و رنگی قدیمی یا اداری دارد. هر مواجبی میتواند ماهانه پرداخت شود، ولی هر شهریه آموزشی مواجب نیست. بنابراین نزدیکی آن به شهریه از مسیر معنای قدیمیِ پرداخت منظم است، نه از کاربرد دانشگاهی امروز.
مستمری
پرداخت ادامهدار و دورهای، بهویژه حقوق بازنشستگی یا کمک ثابت، مستمری نامیده میشود. این واژه نیز شش حرف دارد، اما بر استمرار دریافت تأکید میکند و الزاماً مترادف مستقیم «هر ماه» نیست. اگر حروف تقاطعی با «م ا ه ا ن ه» سازگار باشند، انتخاب ماهانه روشن است.
ریشه ابهام در سرنخ «شهریه»
جدولسازان اغلب از معنایی استفاده میکنند که در گفتوگوی روزمره کمرنگ شده ولی در فرهنگ لغت باقی است. خواننده امروز رابطه «شهریه ← هزینه تحصیل» را فوراً به یاد میآورد؛ در نتیجه شاید دنبال واژههایی مانند «پول»، «هزینه» یا «حق آموزش» بگردد. اما صورت کوتاه و بدون توضیح سرنخ معمولاً نشانه آن است که یک مترادف قاموسی خواسته شده است.
واژه «شهریه» از نظر تاریخی با پرداخت وابسته به ماه پیوند دارد. بعدتر، کاربرد آن برای وجهی که شاگرد یا دانشجو بابت آموزش میپردازد چنان فراگیر شده که معنای ماهانه در ذهن بسیاری از گویشوران عقب نشسته است. جدول دقیقاً از همین جابهجایی معنایی بهره میگیرد: پاسخ نه تعریف نهادیِ امروزی، بلکه معادل موجزِ لایه قدیمی واژه است.
جمعبندی معنایی پاسخ
برای این سرنخ، زنجیره معنا چنین است: شهریه در کاربرد قدیمی یعنی وجه یا مقرری وابسته به ماه؛ معادل روشن آن ماهانه است. پاسخ شش حرف دارد، بدون فاصله نوشته میشود و با صورت رایجتر و بلندتر «ماهیانه» تفاوت یکحرفی دارد. «مقرری»، «مواجب» و «مستمری» تنها در الگوهای دیگر و با قرینه مناسب قابل بررسیاند و پاسخ مستقیم عنوان حاضر نیستند.
بنابراین در خانههای جدول به ترتیب حروف «م، ا، ه، ا، ن، ه» را وارد کنید: ماهانه.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد!