ارگانیسم در جدول

سرنخ «ارگانیسم» در جدول کلمات متقاطع، واژه‌ای علمی را به یک برابر فارسی می‌رساند. اگر پاسخِ جدول هفت خانه دارد، پاسخ ذخیره‌شده و اصلی را باید به خاطر سپرد؛ واژه‌ای که بر یک کل زنده و سازمان‌یافته دلالت می‌کند.

سازواره یعنی چه؟

سازواره واژه‌ای است برای چیزی که اجزایش به‌صورت هماهنگ کار می‌کنند و یک کلِ زنده می‌سازند. در کاربرد زیست‌شناختی، یک باکتری، قارچ، گیاه، جانور یا انسان می‌تواند سازواره باشد؛ زیرا هرکدام مرزی مشخص، فرایندهای حیاتی و نظمی درونی دارند.

در زبان روزمره، «موجود زنده» و «جاندار» آسان‌تر به گوش می‌رسند. با این حال، طراح جدول گاهی معادلِ دقیق‌تر و کتابی‌تر را می‌خواهد تا هم با تعداد خانه‌ها جور شود و هم دایره واژگان علمی فارسی را به کار بگیرد. برای این عنوان، پاسخ ثبت‌شده «سازواره» است و باید همان را در اولویت گذاشت.

فرق سازواره با جاندار و اندامگان

این واژه‌ها در بسیاری از جمله‌ها به یک مفهوم نزدیک می‌شوند، ولی در جدول یکسان فرض نمی‌شوند. طول کلمه، لحن سرنخ و تقاطع‌ها انتخاب را دقیق می‌کنند. به همین علت، حتی وقتی «جاندار» از نظر کلی درست به نظر می‌رسد، نباید جای «سازواره» را بگیرد مگر شبکه و سرنخ چنین بخواهند.

چه چیزی یک سازواره را زنده می‌کند؟

همه سازواره‌ها شبیه هم نیستند، اما چند ویژگیِ بنیادین به فهم این واژه کمک می‌کند. سازواره از محیط خود اثر می‌پذیرد، انرژی و مواد را دریافت و دگرگون می‌کند، ساختار درونی‌اش را تا حدی پایدار نگه می‌دارد و در طول زندگی رشد یا دگرگونی پیدا می‌کند. شکل تحقق این ویژگی‌ها در یک باکتری با یک درخت یا انسان متفاوت است، اما اصلِ داشتن یک نظام زنده میان آن‌ها مشترک است.

از یاخته تا سازواره؛ یک مسیر قابل فهم

این مسیر نشان می‌دهد چرا «سازواره» فقط نام یک عضو بدن نیست. قلب یک اندام است، اما یک انسانِ کامل سازواره است. برگ یک اندام گیاهی است، اما گیاهِ کامل سازواره به شمار می‌آید. در یک باکتری نیز چون یک یاخته همه کارکردهای لازم را بر عهده دارد، همان یاخته خود یک سازواره است.

نمونه‌های ساده از سازواره‌ها

راهنمای حل این سرنخ در جدول

برای رسیدن سریع به جواب، نخست تعداد خانه‌ها را بررسی کنید. «سازواره» هفت حرف دارد: س، ا، ز، و، ا، ر، ه. سپس به معنای راهنما دقت کنید؛ اگر طراح اصطلاح علمی «ارگانیسم» را به کار برده باشد، احتمال پاسخ کتابی‌تر بالا می‌رود. در پایان، حروف مشترک با کلمات افقی و عمودی را بسنجید.

چرا دانستن معادل‌های فارسی به حل جدول کمک می‌کند؟

بسیاری از سرنخ‌های علمی در جدول با واژه‌های بین‌المللی طرح می‌شوند، اما پاسخ از معادل فارسی آن‌ها می‌آید. شناختن چند جفت پرکاربرد، سرعت حل را بالا می‌برد: ارگانیسم و سازواره، متابولیسم و سوخت‌وساز، مکانیسم و سازوکار. مهم این است که هر واژه را در بافت خودش یاد بگیرید، نه فقط به شکل فهرستی از ترجمه‌ها.

برای یادسپاری، سازواره را به «ساختاری که خودش زندگی می‌کند» نزدیک کنید. این تصویر ذهنی کمک می‌کند تا پاسخ با مفهوم یک موجود زنده و اجزای هماهنگ در ذهن بماند؛ نه فقط با تعداد هفت خانه.

پرسش‌های پرتکرار