سرنخ «باطل کننده» در جدول به واژهای اشاره دارد که چیزی را بیاعتبار، فسخ، نقض یا از اثر ساقط میکند. در جدولهای فارسی، دو پاسخ بسیار رایج برای این معنی وجود دارد: ناسخ و مبطل.
پاسخ «باطل کننده در جدول» عبارت است از: ناسخ، مبطل. «ناسخ» بیشتر به معنی نسخکننده یا باطلکننده حکم پیشین است و «مبطل» به معنی باطلکننده، از اعتبار اندازنده یا فاسدکننده چیزی به کار میرود.
چرا جواب باطل کننده «ناسخ» است؟
«ناسخ» از ریشه نسخ میآید و به چیزی یا کسی گفته میشود که حکم، اثر یا نوشتهای پیشین را نسخ میکند. در زبان دینی، حقوقی و ادبی، ناسخ معمولا در برابر «منسوخ» قرار میگیرد؛ یعنی چیزی که حکم قبلی را از اعتبار میاندازد. به همین دلیل، وقتی جدول مینویسد «باطل کننده» و تعداد خانهها با ناسخ هماهنگ است، این جواب بسیار قوی است.
ناسخ چهار حرف دارد و در جدولها به دلیل کوتاهی و معنای دقیق، زیاد استفاده میشود. اگر از حروف متقاطع حرف اول «ن» یا حرف آخر «خ» به دست آمده باشد، احتمال «ناسخ» بالا میرود.
مبطل چه زمانی جواب درست است؟
«مبطل» نیز به معنی باطلکننده است، اما رنگ معنایی آن کمی عمومیتر و مستقیمتر است. مثلا در عبارتهایی مانند «مبطل روزه»، «مبطل نماز» یا «عمل مبطل»، منظور چیزی است که عمل را از اعتبار میاندازد. در کاربرد واژهنامهای هم مبطل یعنی باطلکننده و خلاف محق یا درستکننده.
اگر خانههای جدول پنجحرفی باشد یا حروف متقاطع با م، ب، ط، ل سازگار باشد، «مبطل» انتخاب مناسبی است. در بسیاری از منابع حل جدول، باطل کننده با هر دو پاسخ ناسخ و مبطل دیده میشود، بنابراین باید طول پاسخ و حروف تقاطع را معیار نهایی قرار دهید.
تفاوت ناسخ و مبطل در حل جدول
ناسخ معمولا وقتی به کار میرود که چیزی جای حکم قبلی را بگیرد یا آن را از اعتبار بیندازد. مبطل میتواند هر عامل باطلکنندهای باشد؛ یعنی چیزی که عمل، قرارداد، نماز، روزه، ادعا یا اثر را باطل کند. پس ناسخ از نظر معنایی کمی تخصصیتر است، اما مبطل مستقیمتر به خود عبارت «باطل کننده» میچسبد.
در جدول، تفاوت معنایی مهم است اما کافی نیست. چون هر دو پاسخ درستاند، حلکننده باید از تعداد خانهها کمک بگیرد: ناسخ چهار حرف دارد و مبطل پنج حرف. همین تفاوت ساده معمولا جواب نهایی را روشن میکند.
راهنمای سریع: چهار خانه یعنی «ناسخ» را اول امتحان کنید؛ پنج خانه یعنی «مبطل» را بررسی کنید. اگر سرنخ درباره حکم سابق یا نسخ باشد، ناسخ قویتر است.
روش تشخیص با حروف متقاطع
برای انتخاب میان ناسخ و مبطل، ابتدا تعداد خانهها را بشمارید. سپس حروف قطعیشده را ببینید. اگر حرف آغازین ن یا حرف پایانی خ باشد، ناسخ بسیار محتمل است. اگر حرف آغازین م یا حرف میانی ط در اختیار دارید، مبطل را جدی بگیرید. در جدولهای کلمات متقاطع، یک حرف درست میتواند میان دو مترادف نزدیک تصمیم نهایی را بسازد.
ناسخ چهارحرفی است و مبطل پنجحرفی.
اگر سرنخ حقوقی، دینی یا مربوط به حکم پیشین باشد، ناسخ پررنگتر است.
ن و خ به ناسخ میخورند؛ م و ط به مبطل نزدیکترند.
کاربردهای رایج این دو واژه
ناسخ را بیشتر در ترکیبهایی مانند ناسخ و منسوخ، حکم ناسخ یا قانون ناسخ میبینیم. این واژه نشان میدهد یک حکم یا متن تازه، حکم قبلی را کنار زده است. مبطل را در کاربردهای وسیعتری میبینیم: مبطل عبادت، مبطل قرارداد، مبطل ادعا یا عاملی که اثر چیزی را از بین میبرد. بنابراین مبطل در ذهن بسیاری از کاربران به معنای مستقیم باطلکننده نزدیکتر است.
با این حال در جدولها هر دو واژه ارزش حفظ کردن دارند. «باطل کننده»، «نسخ کننده»، «باطل ساز»، «فسخ کننده» و «از اعتبار اندازنده» همگی میتوانند شما را به همین خانواده پاسخها برسانند.
اشتباه رایج: «باطل» خود صفت یا حالت است، اما «باطل کننده» فاعل یا عامل ایجاد آن حالت است؛ بنابراین جوابهایی مثل ناسخ و مبطل از نظر دستوری مناسبترند.
جمعبندی
پاسخ «باطل کننده در جدول» ناسخ، مبطل است. ناسخ یعنی نسخکننده و باطلکننده حکم یا اثر پیشین، و مبطل یعنی باطلکننده یا از اعتبار اندازنده. اگر پاسخ چهار خانه دارد، ناسخ را در اولویت بگذارید؛ اگر پنج خانه دارد، مبطل گزینه مناسبتری است.
- جواب مستقیم: ناسخ، مبطل
- ناسخ: مناسبتر برای حکم سابق و نسخ
- مبطل: معنی عمومیتر باطلکننده
- گزینه نزدیک: باطلساز، فسخکننده، نقضکننده
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد!