چلنگر در جدول

سرنخ «چلنگر» در جدول به یکی از پیشه های قدیمی مربوط است. چلنگر کسی بود که با آهن سروکار داشت، اما بیشتر ابزار و اشیای کوچک آهنی مانند قفل، کلید، چفت، زنجیر، میخ و قطعات ظریف را می ساخت یا تعمیر می کرد. به همین دلیل پاسخ رایج و مستقیم این سرنخ در جدول «قفلساز» است.

چرا پاسخ «قفلساز» است؟

در معنای سنتی، چلنگر کسی است که اشیای کوچک فلزی و آهنی می سازد؛ از جمله قفل و کلید، چفت در، زنجیر، حلقه، میخ و ابزارهای ریز. چون قفل و کلیدسازی یکی از شناخته شده ترین بخش های کار چلنگر بوده، در جدول ها معمولا برابر کوتاه و کاربردی آن را «قفلساز» می نویسند.

واژه «چلنگر» امروز کمتر در گفتار روزمره شنیده می شود، اما در لغت نامه ها، متن های قدیمی و جدول کلمات هنوز زنده است. برای همین وقتی در جدول با آن روبه رو می شوید، بهتر است آن را به شغل های امروزی تر ترجمه کنید. نزدیک ترین پاسخ عمومی، همان قفلساز است.

معنی دقیق چلنگر

چلنگر را می توان آهنگر ظریف کار دانست؛ یعنی کسی که برخلاف آهنگرهای سنگین کار، بیشتر با ابزارها و قطعات کوچک سر و کار دارد. در گذشته، بسیاری از وسایل خانه، در، اصطبل، کارگاه و بازار با فلز ساخته یا محکم می شد و برای ساختن یا تعمیر این قطعات به چلنگر نیاز بود.

کار چلنگر ممکن بود از ساخت قفل و کلید شروع شود و به زنجیر، چفت، حلقه، انبر، میخ، زره یا قطعات ریز دیگر برسد. بنابراین واژه «قفلساز» همه معنای تاریخی چلنگر را پوشش نمی دهد، اما برای جدول، دقیق ترین برابر رایج و قابل استفاده است.

چلنگر با آهنگر چه فرقی دارد؟

هر دو شغل با آهن و فلز سروکار دارند، اما حوزه کارشان یکی نیست. آهنگر معمولا به شکل دادن، کوبیدن، جوش دادن یا ساخت قطعات آهنی بزرگ تر و عمومی تر شناخته می شود. چلنگر بیشتر سازنده یا تعمیرکننده قطعات کوچک، ظریف و کاربردی است.

چلنگر، کلیدساز و قفل ساز

در فارسی امروز، وقتی از قفل ساز یا کلیدساز حرف می زنیم، بیشتر به کسی فکر می کنیم که قفل را نصب، تعمیر یا باز می کند و کلید می سازد. اما چلنگر در معنای قدیمی، تنها فروشنده یا تعمیرکار قفل نبود؛ او می توانست خودِ قطعات فلزی را هم بسازد. با این حال، چون قفل و کلید از مهم ترین محصولات او بوده، «قفلساز» برای جدول انتخابی طبیعی است.

اگر در جدول سرنخ «چلنگر» آمده باشد، «کلیدساز» هم از نظر معنایی نزدیک است، اما معمولا پاسخ اصلی نیست مگر اینکه تعداد خانه ها یا حروف تقاطعی آن را ثابت کند. برای پاسخ ذخیره شده این سرنخ، باید «قفلساز» را در اولویت گذاشت.

گونه های نوشتاری: چلنگر، چلینگر، چیلانگر

واژه چلنگر در منابع و گویش ها با صورت های نزدیک دیگری هم دیده می شود. «چلینگر» و «چیلانگر» از گونه های شناخته شده اند و معمولا به همان حوزه شغلی، یعنی ساختن یا تعمیر ابزارهای آهنی خرد و به ویژه قفل و کلید اشاره دارند. در جدول های عمومی، شکل رایج تر همان «چلنگر» است.

این تفاوت های نوشتاری برای حل جدول مهم اند، چون ممکن است طراح از یکی از گونه های قدیمی تر استفاده کند اما پاسخ را به شکل امروزی تر بخواهد. اگر سرنخ شکل ناآشنایی مانند «چیلانگر» داشت، باز هم باید آن را در خانواده قفلساز و آهنگر ظریف کار قرار دهید.

پاسخ های جایگزین در جدول

با اینکه «قفلساز» پاسخ اصلی این سرنخ است، بعضی جدول ها بسته به تعداد خانه ها از پاسخ های نزدیک استفاده می کنند. برای مثال، اگر سرنخ به شکل «قفل ساز» آمده باشد، پاسخ ممکن است «چلنگر» باشد؛ اما اگر سرنخ «چلنگر» باشد، مسیر برعکس می شود و پاسخ «قفلساز» می آید.

چلنگری چه کاری بود؟

چلنگری نام کار و پیشه چلنگر است. در گذشته، کارگاه یا دکان چلنگری محل ساخت و تعمیر قفل، کلید، چفت، زنجیر و ابزارهای ریز آهنی بود. این پیشه در زندگی شهری و روستایی اهمیت زیادی داشت، چون بسیاری از ابزارهای روزمره به شکل دستی ساخته یا تعمیر می شدند.

در دنیای امروز، بخشی از این کارها به قفل ساز، کلیدساز، آهنگر، جوشکار یا صنعتگرهای تخصصی سپرده شده است. به همین دلیل ممکن است خواننده امروزی معنای دقیق چلنگر را نداند، اما جدول ها هنوز از این واژه به عنوان یک سرنخ لغوی خوش کاربرد استفاده می کنند.

تعداد حروف قفلساز در جدول

پاسخ «قفلساز» وقتی بدون فاصله نوشته شود شش حرف دارد: ق، ف، ل، س، ا، ز. اگر در متن به صورت «قفل ساز» با فاصله نوشته شود، همچنان در جدول خانه جدا برای فاصله نداریم. بنابراین هنگام حل جدول، شکل فشرده و پیوسته آن را در نظر بگیرید.

اگر تعداد خانه ها با «قفلساز» سازگار نبود، باید حروف تقاطعی را جدی بگیرید. مثلا برای شش خانه، «آهنگر» هم ممکن است از نظر تعداد مناسب باشد، اما از نظر معنایی کلی تر است. برای هفت خانه، «کلیدساز» یا «زنجیرساز» در برخی جدول ها محتمل می شود.

نمونه کاربرد در جمله

برای یادسپاری بهتر، این جمله را در نظر بگیرید: «چلنگر قفل در را ساخت و زنجیر شکسته را تعمیر کرد.» در این جمله روشن است که چلنگر با قطعات ریز آهنی و ابزارهای مربوط به در و قفل سروکار دارد. بنابراین وقتی همین واژه در جدول می آید، پاسخ «قفلساز» طبیعی به نظر می رسد.

نمونه دیگر: «دکان چلنگری در بازار قدیم محل ساخت قفل و چفت بود.» این جمله نشان می دهد که چلنگری فقط یک کار کلی آهنگری نبود، بلکه به ساخت ابزارهای کوچک و کاربردی مربوط می شد.