در فارسی سوم دبستان، واژه «شوق» برای بیان علاقه، ذوق و اشتیاق به کار میرود. وقتی دانشآموز با خوشحالی و علاقه کاری را انجام میدهد، میگوییم با شوق آن کار را انجام داده است. برای پیدا کردن همخانواده شوق باید به ریشه و معنی کلمه توجه کنیم.
هم خانواده شوق کلاس سوم: جواب مناسب اشتیاق، مشتاق، مشوق و تشویق است. برای پاسخ کوتاه مدرسهای، نوشتن اشتیاق، مشتاق، تشویق کافی است.
جواب کوتاه برای دفتر
اگر فقط چند همخانواده ساده خواسته شده باشد، این پاسخ را بنویسید:
همخانواده شوق: اشتیاق، مشتاق، تشویق
این کلمهها برای پایه سوم آشنا و قابل فهم هستند و معنی آنها به علاقه و شوق مربوط است.
معنی شوق چیست؟
شوق یعنی علاقه و میل زیاد به انجام کاری خوب یا رسیدن به چیزی دوستداشتنی. وقتی کسی با خوشحالی و انرژی به سوی کاری میرود، میگوییم شوق دارد.
معنی ساده
علاقه زیاد، ذوق، اشتیاق
همخانواده
اشتیاق، مشتاق، مشوق، تشویق
هممعنی
علاقه، ذوق، رغبت، شور
مخالف
بیمیلی، بیعلاقگی، بیحوصلگی
چرا این کلمهها همخانوادهاند؟
کلمههای همخانواده باید از یک خانواده باشند و معنی آنها به هم نزدیک باشد. اشتیاق یعنی شوق و علاقه. مشتاق یعنی کسی که شوق دارد. مشوق یعنی کسی که دیگران را به شوق میآورد. تشویق یعنی کاری کنیم که کسی با علاقه و امید بیشتری ادامه دهد.
خانواده واژه شوق: شوق ← اشتیاق ← مشتاق ← مشوق ← تشویق
فهرست همخانوادههای شوق
برای کلاس سوم، این کلمهها را میتوانید به عنوان همخانواده شوق یاد بگیرید:
نکته امتحانی: اگر در گزینهها «اشتیاق، شفق، شفقت، مشق» آمده باشد، همخانواده شوق «اشتیاق» است.
معنی هر همخانواده شوق
اشتیاق
یعنی شوق و علاقه زیاد برای انجام کاری.
مشتاق
یعنی کسی که به چیزی علاقه و شوق دارد.
مشوق
یعنی کسی که دیگران را دلگرم و تشویق میکند.
تشویق
یعنی دلگرم کردن، آفرین گفتن و به شوق آوردن.
هممعنی شوق چیست؟
هممعنیهای شوق کلمههایی هستند که معنی نزدیک دارند. برای کلاس سوم، این کلمهها ساده و مناسباند:
مثلاً اگر بگوییم «با شوق به مدرسه رفتم»، یعنی با علاقه و ذوق به مدرسه رفتم.
مخالف شوق چیست؟
مخالف شوق کلمههایی هستند که بیعلاقگی یا نداشتن ذوق را نشان میدهند. سادهترین مخالفهای شوق اینها هستند:
برای امتحان: اگر سؤال «مخالف شوق» بود، «بیمیلی» یا «بیعلاقگی» جواب مناسبی است.
اشتباه رایج: مشق و مشغول
گاهی دانشآموزان به خاطر شباهت ظاهری، «مشق» یا «مشغول» را با شوق همخانواده میدانند. این پاسخ درست نیست. مشق یعنی تکلیف نوشتنی و مشغول یعنی سرگرم کاری بودن؛ اما شوق یعنی علاقه و اشتیاق.
درست
اشتیاق، مشتاق، مشوق، تشویق
نادرست
مشق، مشغول، شفق، شفقت
برای تشخیص بهتر، همیشه معنی را هم نگاه کنید. اگر معنی کلمه به علاقه، ذوق و شوق مربوط باشد، احتمالاً همخانواده شوق است.
مثال با کلمه شوق
مثال با همخانوادههای شوق
تمرین کوتاه کلاس سوم
- همخانواده شوق چیست؟ اشتیاق، مشتاق، تشویق.
- معنی شوق چیست؟ علاقه و ذوق زیاد.
- هممعنی شوق چیست؟ علاقه، ذوق، اشتیاق.
- مخالف شوق چیست؟ بیمیلی یا بیعلاقگی.
- با شوق جمله بساز: من با شوق کتاب تازهام را خواندم.
پاسخ کامل برای فارسی سوم
شوق یعنی علاقه و ذوق زیاد. همخانوادههای شوق عبارتاند از: اشتیاق، مشتاق، مشوق و تشویق. هممعنی آن علاقه و ذوق، و مخالف آن بیمیلی یا بیعلاقگی است.
جمعبندی
هم خانواده شوق کلاس سوم، «اشتیاق، مشتاق، مشوق و تشویق» است. برای جواب کوتاه، «اشتیاق، مشتاق، تشویق» کافی است. معنی شوق، علاقه و ذوق زیاد است. هممعنیهای آن «علاقه، ذوق، رغبت و شور» و مخالفهای آن «بیمیلی، بیعلاقگی و بیحوصلگی» هستند. «مشق» و «مشغول» همخانواده شوق نیستند.