غار آبی شهر پاوه در جدول
در حل جدولهای کلمات متقاطع و شرح در متن، نام بردن از مکانهای دیدنی و جاذبههای طبیعی ایران یکی از سوژههای همیشگی طراحان جدول است. یکی از این سوالات پرتکرار و مشهور، «غار آبی شهر پاوه» است که پاسخی جز قوری قلعه ندارد. البته اگرچه در سوال جدول از نام شهر پاوه استفاده میشود، اما بد نیست بدانید که این غار شگفتانگیز از نظر تقسیمات کشوری در واقع متعلق به شهرستان روانسر در استان کرمانشاه است. در این مقاله به بررسی این غار بینظیر میپردازیم.
چرا به آن غار آبی پاوه میگویند؟
همانطور که اشاره شد، غار قوری قلعه در ۲۵ کیلومتری شهر روانسر در استان کرمانشاه واقع شده است. با این حال، به دو دلیل اصلی در سوالات جدول از آن با عنوان غار شهر پاوه یاد میشود:
- مسیر دسترسی: این غار دقیقاً در مسیر جاده اصلی و توریستی روانسر به شهر پاوه و در دامنه کوه شاهو قرار گرفته است.
- شهرت منطقه: منطقه اورامانات و شهر پاوه به دلیل طبیعت بکر و بافت کوهستانی، شهرت گردشگری بسیار بالایی دارند و این غار نیز در محدوده همین منطقه توریستی قرار دارد.
شناسنامه غار قوری قلعه؛ بزرگترین غار آبی آسیا
مشخصات زمینشناسی و جغرافیایی
غار قوری قلعه تنها یک غار معمولی نیست، بلکه رکوردهای جهانی و ملی مهمی را به نام خود ثبت کرده است:
- قدمت: زمینشناسان قدمت این غار را حدود ۶۵ میلیون سال (مربوط به دوران دوم زمینشناسی و اواخر دوره کرتاسه) تخمین میزنند.
- ابعاد: طول کشف شده این غار تا به امروز حدود ۱۲ کیلومتر است و عمق آن به بیش از ۳۱۴۰ متر میرسد که آن را به طولانیترین غار آبی ایران و بزرگترین غار آبی آسیا تبدیل کرده است.
- آب و هوا: دمای داخل غار در تمام طول سال ثابت و بین ۷ تا ۱۱ درجه سانتیگراد است، به همین دلیل بازدید از آن در تابستان بسیار خنک و دلپذیر است.
وجه تسمیه؛ چرا قوری قلعه؟
۱. شکل ظاهری قلعهها: در زمانهای گذشته در اطراف روستایی که غار در آن قرار دارد، قلعههای مختلفی وجود داشته که یکی از آنها از دور شبیه به یک قوری بوده است.
۲. ریشه کردی (گورا قلا): روایت معتبرتر این است که نام غار از عبارت کردی «گورا قلا» به معنای «قلعه بزرگ» گرفته شده است. این قلعه بزرگ یادگاری از دوران ساسانیان در این منطقه بوده که به مرور زمان نام آن در زبان فارسی به قوری قلعه تغییر یافته است.
تالارهای اسرارآمیز غار قوری قلعه
غار قوری قلعه دارای بخشها و تالارهای مختلفی است که هر کدام با قندیلهای آهکی بینظیر خود، اشکال شگفتانگیزی را خلق کردهاند. بازدید برای عموم معمولاً در فاز اول غار (حدود ۵۰۰ متر ابتدایی) امکانپذیر است.
اهمیت باستانشناسی و تاریخی
غار قوری قلعه علاوه بر ارزش طبیعی، از نظر تاریخی نیز بسیار حائز اهمیت است. در جریان اکتشافات و پاکسازیهای انجام شده در دهه ۶۰ و ۷۰ شمسی، آثار باستانی مهمی از اعماق این غار به دست آمد.
- سکههای ساسانی: کشف سکههایی متعلق به دوران یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی.
- ظروف نقرهای: پیدا شدن ظروف نقرهای نفیس با نقش پرندگانی مانند درنا و کبک.
- جمجمه انسان: کشف بقایای جمجمه و استخوانهای انسان که نشان میدهد این غار در روزگاران کهن به عنوان پناهگاه یا محل سکونت انسانهای پیش از تاریخ یا دوران باستان استفاده میشده است.
زیستگاه خفاش گوشموشی
علاوه بر همه شگفتیهای زمینشناسی، غار قوری قلعه خانه یک گونه جانوری بسیار نادر و ارزشمند است. این غار زیستگاه نوعی خفاش کمیاب به نام «خفاش گوشموشی» است که از گونههای در معرض خطر انقراض محسوب میشود. حفظ اکوسیستم این غار برای بقای این گونه جانوری اهمیت حیاتی دارد.