برای سرنخ «غیر مفید»، پاسخ مورد انتظار این مدخل ناکارامد است. این صورت همان واژهٔ «ناکارآمد» است که در بعضی جدولها و بانکهای پاسخ، «آ» به شکل «ا» ساده ثبت میشود. از نظر معنی نیز انتخاب دقیقی است: چیزی که کارایی، سود یا نتیجهٔ مطلوب ندارد، «ناکارآمد» توصیف میشود.
چرا «ناکارامد» پاسخ اصلی این سرنخ است؟
هستهٔ معنایی سرنخ بسیار روشن است: «غیر مفید» یعنی چیزی که سود و فایدهٔ عملی مورد انتظار را ایجاد نمیکند. «کارآمد» در فارسی به شخص، روش، ابزار یا سامانهای گفته میشود که خوب کار میکند و سودمند است؛ افزودن پیشوند نفیِ «نا» همین مفهوم را وارونه میکند و «ناکارآمد» را میسازد. بنابراین از میان گزینههایی مثل «بیاثر»، «بیهوده»، «بیمصرف» و «ناکاره»، واژهٔ «ناکارآمد» یکی از مستقیمترین برابرها برای این سرنخ است.
در فضای جدول، تنها معنی کافی نیست؛ صورت ثبتشده و تعداد خانهها هم مهم است. پاسخ ذخیرهشده برای این مدخل «ناکارامد» است و همین صورت برای واردکردن در جدولی که «آ» را با «ا» ساده ثبت کرده، مناسبتر است. در متن عادی و نگارش معیار، شکل «ناکارآمد» را ترجیح دهید.
تعداد حروف و چیدمان خانههای جدول
اگر پاسخ را به صورت ثبتشدهٔ جدول وارد کنید، چیدمان آن چنین است:
در املای معیار نیز رشتهٔ حروف «ن ـ ا ـ ک ـ ا ـ ر ـ آ ـ م ـ د» است و همچنان ۸ خانه نیاز دارد. «آ» یک حرف مستقل در همان یک خانه است؛ کلاه آن خانهٔ اضافهای ایجاد نمیکند. این نکته برای حل جدول مهم است، چون گاهی تصور میشود وجود «آ» طول واژه را تغییر میدهد، در حالی که چنین نیست.
املای درست: «ناکارآمد» یا «ناکارامد»؟
در نوشتار رسمی و فارسی معیار، ناکارآمد صورت درستتر است. جزء دوم این واژه «کارآمد» است و «آمد» با «آ» آغاز میشود؛ بنابراین ترکیب معیار نیز «ناکارآمد» نوشته میشود. با این حال، در برخی بازیهای واژهای، دادههای قدیمی، صفحهکلیدهای ساده یا سامانههایی که شکلهای «ا» و «آ» را یکسانسازی میکنند، صورت ناکارامد دیده میشود.
برای حل همین مدخل، بهتر است میان «املای فرهنگنامهای» و «املای مورد انتظار سامانه» تفاوت بگذاریم: اگر قرار است پاسخ را در خانههای همان جدول یا بازی وارد کنید، «ناکارامد» با دادهٔ ثبتشده هماهنگ است؛ اگر در توضیح، مقاله، متن آموزشی یا نوشتار رسمی مینویسید، «ناکارآمد» انتخاب معیار است.
سرنخ را بخوانید
«غیر مفید» به واژهای نیاز دارد که نبودِ فایده یا کارایی را برساند.
طول را تطبیق دهید
اگر ۸ خانه دارید، «ناکارامد/ناکارآمد» کاملاً با طول پاسخ جور است.
املای سامانه را رعایت کنید
اگر بازی «آ» را ساده میکند، صورت «ناکارامد» را وارد کنید.
آیا «بیفایده» هم میتواند جواب باشد؟
از نظر معنی، بله؛ اما نه لزوماً برای همین خانهها. «بیفایده» برابر بسیار طبیعیِ «غیر مفید» است، ولی ۷ حرف دارد: ب، ی، ف، ا، ی، د، ه. نیمفاصله یا خط تیره در شمارش خانههای جدول حرف محسوب نمیشود. پس اگر پاسخ شما ۸ خانهای باشد، «بیفایده» کوتاه است و «ناکارآمد» منطقیتر میشود.
همین قاعده دربارهٔ مترادفهای دیگر نیز صادق است. در جدول، بهترین پاسخ واژهای نیست که فقط معنای نزدیک داشته باشد؛ باید همزمان با تعداد خانهها، حروف تقاطعی و سبک واژهگزینی طراح سازگار باشد.
قویترین گزینه برای این مدخل؛ معنی آن نبود کارایی و سودمندی عملی است. در نسخهٔ جدول ممکن است «ناکارامد» ثبت شود.
از نظر معنی بسیار مستقیم است، اما یک خانه از «ناکارآمد» کوتاهتر است.
وقتی منظور «به کارنیامدنی» یا فاقد استفادهٔ عملی باشد، گزینهٔ مناسبی است.
بیشتر بر بیثمر یا عبث بودن تأکید دارد و همیشه دقیقاً هممعنی «ناکارآمد» نیست.
ساختی روشن و قابلفهم دارد، ولی در فارسی امروز به اندازهٔ «بیفایده» و «ناکارآمد» طبیعی و رایج نیست.
از نظر ساخت و معنا ممکن است، اما در سرنخهای رایج جدول کمتر از «ناکارآمد» انتظار میرود.
وقتی «غیر مؤثر» منظور باشد مناسب است؛ «اثر نداشتن» با «فایده نداشتن» همپوشانی دارد ولی یکسان نیست.
کوتاه و ادبی است و بیشتر معنی «بیهوده، بیحاصل» میدهد تا «فاقد کارایی».
تفاوت «ناکارآمد»، «ناکارا»، «بیاثر» و «بیفایده»
این چهار واژه نزدیکاند، اما در سرنخهای دقیق میتوانند نقشهای متفاوتی داشته باشند. شناخت این تفاوتها کمک میکند حروف تقاطعی را سریعتر بررسی کنید و گرفتار مترادف ظاهراً درست نشوید.
چرا تعدادهای بعضی مترادفها اشتباه شمرده میشود؟
در فارسی، نیمفاصله، فاصله و نشانههای نگارشی معمولاً خانهٔ مستقل جدول نیستند. برای نمونه «بیفایده» هفت حرف دارد، نه شش: «ب ی ف ا ی د ه». «بیاثر» نیز پنج حرف است: «ب ی ا ث ر». همینطور «نامفید» شش حرف و «ناسودمند» هشت حرف دارد. اگر طراح جدول فقط خانههای حروف را در نظر گرفته باشد، این شمارشها مبنای درست مقایسهاند.
در مقابل، تفاوت «آ» و «ا» به شیوهٔ ورود داده مربوط میشود، نه به افزایش یا کاهش تعداد خانه. پس «ناکارآمد» و «ناکارامد» هر دو از نظر تعداد حروف هشتخانهایاند. اگر حرف ششم از تقاطع یک واژهٔ دیگر به دست آمده باشد، شکل نوشتاری همان خانه میتواند مشخص کند سامانه «آ» را میپذیرد یا آن را به «ا» تبدیل میکند.
کاربرد «ناکارآمد» در جمله و تفاوت معنایی آن
روش ناکارآمد: روشی که وقت یا منابع مصرف میکند اما نتیجهٔ کافی نمیدهد.
سامانهٔ ناکارآمد: سامانهای که عملکرد ضعیف، پرهزینه یا کمفایده دارد.
مدیریت ناکارآمد: مدیریتی که نمیتواند منابع و فرایندها را به نتیجهٔ مطلوب برساند.
راهحل ناکارآمد: راهحلی که ظاهراً پاسخ مسئله است اما در عمل مشکل را بهخوبی رفع نمیکند.
این مثالها نشان میدهند «ناکارآمد» فقط مترادف سادهٔ «بیفایده» نیست؛ گاهی چیزی تا حدی فایده دارد اما به اندازهٔ لازم مؤثر یا بهینه نیست و باز هم «ناکارآمد» توصیف میشود. به همین دلیل این واژه برای سرنخهایی مانند «غیر مفید»، «غیر مؤثر»، «فاقد کارایی» یا «کمبازده» میتواند مطرح شود، هرچند پاسخ نهایی همیشه به تعداد خانه و حروف تقاطعی بستگی دارد.
دامهای رایج در حل این سرنخ
اگر تعداد خانهها متفاوت بود، چه گزینهای را امتحان کنیم؟
اگر سرنخ همان «غیر مفید» است اما جدول شما ۸ خانه ندارد، پاسخ این مدخل را به اجبار وارد نکنید. تعداد خانهها میتواند نشان دهد طراح مترادف دیگری را در نظر گرفته است. این الگوی سریع برای محدودکردن گزینهها مفید است:
برای معنای «بیهوده و بیحاصل»؛ کوتاه و ادبی.
وقتی سرنخ به «اثر نداشتن» نزدیک باشد.
انتخاب میان اینها را با حروف تقاطعی و بافت سرنخ انجام دهید.
یکی از مستقیمترین مترادفهای روزمره برای «غیر مفید».
برای همین مدخل، گزینهٔ اصلی و منطبق با پاسخ ثبتشده است.
از نظر معنایی ممکن است، ولی معمولاً اولویت بعدی است.
پرسشهای کوتاه دربارهٔ این پاسخ
جواب «غیر مفید» در این جدول چیست؟
پاسخ این مدخل «ناکارامد» است. در نگارش معیار فارسی همان واژه را «ناکارآمد» مینویسند.
«ناکارآمد» چند حرف دارد؟
هشت حرف: ن، ا، ک، ا، ر، آ، م، د. «آ» یک حرف است و در یک خانه قرار میگیرد.
آیا «ناکارامد» غلط است؟
برای نوشتار رسمی، «ناکارآمد» صورت معیار است. با این حال «ناکارامد» میتواند صورت سادهشدهای باشد که بعضی جدولها یا سامانهها برای ورود پاسخ ذخیره کردهاند؛ برای همین مدخل همان صورت ثبتشده کاربردی است.
اگر جدول ۷ خانه داشته باشد چه بنویسیم؟
«بیفایده» یک گزینهٔ قویِ ۷ حرفی است. باز هم باید حروف تقاطعی را کنترل کنید، چون سرنخهای کوتاه ممکن است چند پاسخ پذیرفتنی داشته باشند.
فرق «غیر مفید» و «غیر مؤثر» چیست؟
«غیر مفید» بر نداشتن سود و فایده تأکید میکند، در حالی که «غیر مؤثر» بیشتر به نداشتن اثر یا نتیجه اشاره دارد. «ناکارآمد» در بسیاری از بافتها با هر دو همپوشانی دارد، اما بسته به جمله میتوان «بیفایده» یا «بیاثر» را دقیقتر دانست.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد!