برای سرنخ «شکننده پیمان»، پاسخ مناسب ناقض است. این واژه هم از نظر معنی دقیقاً با ساخت سرنخ جور درمیآید و هم از نظر قالب جدولی یک پاسخ کوتاه و شناختهشده است. با این حال، یک نکته مهم وجود دارد: ناکث نیز چهار حرف دارد و از نظر معنایی «پیمانشکن» است؛ بنابراین اگر چند حرف تقاطعی در اختیار دارید، باید میان این دو گزینه بر اساس خانههای جدول تصمیم بگیرید.
«ناقض» چگونه در خانههای جدول مینشیند؟
«ناقض» از چهار حرف مستقل تشکیل شده است: ن، ا، ق، ض. اگر سرنخ شما چهار خانه دارد، الگوی پاسخ به این صورت است:
در جدول کلمات، نیمفاصله، حرکتهای عربی و نشانههای تلفظ بهعنوان خانه جداگانه حساب نمیشوند؛ اما در «ناقض» اساساً هیچکدام از این موارد وجود ندارد و شمارش آن کاملاً روشن است. اگر خانه نخست «ن»، خانه دوم «ا»، خانه سوم «ق» یا خانه پایانی «ض» از پاسخهای متقاطع به دست آمده باشد، «ناقض» با اطمینان بسیار بالایی پاسخ موردنظر است.
معنی دقیق «ناقض» در این سرنخ چیست؟
«ناقض» یعنی کسی یا چیزی که چیزی را نقض میکند؛ یعنی اعتبار، الزام، قرار یا پیوندی را میشکند و از آن عبور میکند. وقتی موضوعِ جمله «عهد» یا «پیمان» باشد، «ناقض» به معنای پیمانشکن، عهدشکن یا کسی که به تعهد خود وفا نمیکند به کار میرود. بنابراین ترکیب «شکننده پیمان» در زبان فشرده و واژهنامهای جدول، بسیار طبیعی به «ناقض» میرسد.
این واژه در فارسی امروز هم فقط به پیمان محدود نیست. مثلاً «ناقض قانون»، «ناقض قرارداد»، «ناقض حقوق» و «ناقض تعهد» هم ساختههای رایجی هستند. وجه مشترک همه این کاربردها، زیر پا گذاشتن یا از اعتبار انداختن چیزی است که باید رعایت شود.
ریشه واژه؛ چرا «ناقض» با پیمان ارتباط دارد؟
«ناقض» واژهای عربیتبار و اسم فاعل از خانوادهٔ «نقض» است. «نقض» در فارسی به معنای برهم زدن، شکستن یا رعایت نکردن یک عهد، حکم، قانون، قرارداد یا تعهد به کار میرود. از همین خانواده عبارت آشنای «نقض عهد» ساخته میشود؛ یعنی شکستن عهد. شخصی که این کار را انجام میدهد، «ناقض» است.
به همین دلیل «ناقض» از نظر ساخت واژه نیز پاسخ محکمی است: سرنخ یک «انجامدهنده» را میخواهد و «ناقض» دقیقاً نام یا صفت انجامدهندهٔ «نقض» است.
رقیب جدی پاسخ: «ناکث»
اگر فقط معنی را در نظر بگیریم، «ناکث» نیز گزینهای معتبر است. «ناکث» به کسی گفته میشود که عهد و پیمان را میشکند. این واژه هم چهارحرفی است و از خانوادهٔ «نکث» میآید؛ «نکث» نیز معنای شکستن یا برهم زدن پیمان را دارد.
معنای گستردهتر دارد: نقضکنندهٔ عهد، قانون، قرارداد یا تعهد. برای صورتِ «شکننده پیمان» پاسخ اصلی و بسیار مستقیم است.
معنای آن مشخصاً عهدشکن و پیمانشکن است. اگر حروف متقاطع «ک» یا «ث» بدهند، این گزینه باید جدی گرفته شود.
چرا با وجود اعتبار «ناکث»، پاسخ اصلی همچنان «ناقض» است؟ چون صورت سرنخ «شکننده پیمان» با کاربرد واژهنامهای «ناقض» همخوانی بسیار مستقیم دارد و این پاسخ در کاربردهای جدولی نیز برای همین سرنخ ثبت و تکرار شده است. در مقابل، «ناکث» بیشتر هنگامی برجسته میشود که سرنخ صریحاً «عهدشکن»، «پیمانشکن» یا واژهای از خانوادهٔ «نکث» را هدف گرفته باشد.
دام املایی مهم: «ناقض» را با «ناقص» اشتباه نکنید
یکی از رایجترین خطاها در نوشتن این جواب، جایگزین کردن «ض» با «ص» است. ناقض و ناقص در فارسی نزدیک به هم تلفظ میشوند، اما معنی و ریشهٔ آنها متفاوت است.
پس اگر چهار خانه دارید و معنی سرنخ به شکستن عهد یا قرارداد مربوط است، حرف پایانی باید «ض» باشد. «ناقز»، «ناقظ» و شکلهای مشابه نیز املای معیار این واژه نیستند.
تفاوت «ناقض» با چند واژهٔ نزدیک
سرنخهای جدول معمولاً کوتاهاند و چند مترادف میتوانند در نگاه اول مناسب به نظر برسند. تفاوت تعداد حروف و میزان دقت معنایی کمک میکند پاسخ درست را سریعتر جدا کنید.
عهدشکن از نظر معنی کاملاً روشن و فارسیفهم است، اما شش حرف دارد: ع، ه، د، ش، ک، ن. پیمانشکن نیز با حذف نیمفاصله از شمارش، هشت حرف دارد: پ، ی، م، ا، ن، ش، ک، ن. بنابراین هیچیک جای یک پاسخ چهارخانهای را نمیگیرد.
همچنین «بیوفا» یا «بدپیمان» ممکن است در برخی سرنخهای آزادتر به ذهن برسند، ولی از نظر ساخت و تعداد خانهها با «شکننده پیمان» چهارحرفی رقابت مستقیمی با «ناقض» ندارند. در جدول، نزدیک بودن معنا کافی نیست؛ طول واژه و حروف تقاطعی بخشی از تعریف پاسخاند.
اگر فقط بخشی از حروف را دارید، چطور تصمیم بگیرید؟
- ن ا _ _: هم «ناقض» و هم «ناکث» هنوز ممکناند.
- ن ا ق _: پاسخ عملاً به «ناقض» محدود میشود.
- ن ا _ ض: «ناقض» گزینهٔ روشن است.
- ن ا ک _: «ناکث» محتملترین پاسخ میشود.
- ن ا _ ث: باید «ناکث» را وارد کنید.
این مقایسه بهخصوص زمانی مفید است که سرنخ به تنهایی دو جواب هممعنی را تحمل میکند. جدول کلمات یک شبکه است؛ پاسخ قطعی همیشه از ترکیب معنی سرنخ و حروف مشترک با پاسخهای عمودی و افقی به دست میآید.
کاربرد «ناقض» در جمله و ترکیب
برای اینکه معنی واژه در ذهن تثبیت شود، میتوان آن را در چند ترکیب طبیعی دید. «رفتار ناقض پیمان» یعنی رفتاری که تعهدِ پذیرفتهشده را زیر پا میگذارد. «اقدام ناقض قرارداد» یعنی اقدامی ناسازگار با تعهدات قرارداد. «ناقض عهد» نیز به شخص یا رفتاری گفته میشود که عهد را رعایت نمیکند.
در این کاربردها، «ناقض» گاهی صفت است و گاهی میتواند به صورت اسمی برای فرد یا عاملِ نقضکننده به کار رود. همین انعطاف سبب شده در زبان رسمی، حقوقی و نیز در سرنخهای فشردهٔ جدول واژهای کارآمد باشد.
چرا «ناقض» از «نقضکننده» برای جدول مناسبتر است؟
جدولساز معمولاً برای یک مفهوم، کوتاهترین واژهٔ مستقل و جاافتاده را ترجیح میدهد. «نقضکننده» همان مفهوم را بهصورت توضیحی بیان میکند، اما طولانیتر است. «ناقض» همان نقش را در چهار حرف فشرده میکند و به همین دلیل با منطق طراحی جدول سازگارتر است.
از سوی دیگر، «شکننده پیمان» نیز خود یک تعریف فشرده است، نه یک جملهٔ روزمره. این سبکِ سرنخنویسی معمولاً به یک معادل واژهنامهای کوتاه اشاره دارد. در چنین بافتی، «ناقض» از نظر فرم و معنی هر دو امتیاز بالایی دارد.
جمعبندی دقیق برای همین سرنخ
برای عنوان «شکننده پیمان در جدول»، پاسخ ذخیرهشدنی و پیشنهادی ناقض است؛ چهار حرف دارد و املای درست آن با «ض» پایان مییابد. «ناکث» نیز یک مترادف چهارحرفی معتبر است، اما برای این صورتِ مشخص سرنخ در رتبهٔ دوم قرار میگیرد و زمانی باید جایگزین شود که حروف متقاطع، بهویژه «ک» یا «ث»، آن را تأیید کنند.
الگو: ن ـ ا ـ ق ـ ض | ۴ حرف | معنی: پیمانشکن، نقضکنندهٔ عهد یا تعهد
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد!