«خون سفید» در جدول یعنی لنف
برای سرنخ «خون سفید»، پاسخ معیار و رایج لنف است. این واژه نام مایعی در دستگاه لنفاوی بدن است و دقیقاً سه خانه را با ترتیب «ل، ن، ف» پر میکند. تعبیر خون سفید در اینجا یک نام تشبیهی و جدولی است، نه اصطلاح رسمی پزشکی.
چرا این جواب درست است؟
لنف مایعی شفاف، بیرنگ یا اندکی زرد است که در شبکهٔ رگهای لنفاوی حرکت میکند. بخشی از مایع خارجشده از مویرگهای خونی وارد فضای میان سلولها میشود؛ دستگاه لنفاوی مقدار اضافی آن را جمع میکند، از گرههای لنفاوی میگذراند و سرانجام به گردش وریدی بازمیگرداند. این مایع میتواند پروتئینها، سلولهای ایمنی، مواد زائد و در بعضی نواحی چربیهای جذبشده را حمل کند.
لنف برخلاف خون معمولی، انبوه گلبول قرمز ندارد و با گلبولهای سفید، بهخصوص لنفوسیتها، پیوند نزدیکی دارد. همین تفاوت ظاهری و کارکرد ایمنی باعث شده طراحان جدول آن را بهصورت کوتاه و تصویری «خون سفید» معرفی کنند. بنابراین وقتی سرنخ سهخانهای است، «لنف» از نظر معنی، کاربرد جدولی و تعداد حروف بر گزینههای دیگر برتری روشن دارد.
نقش لنف در بدن
معنی سرنخ با سه کار اصلی دستگاه لنفاوی روشنتر میشود:
تعادل مایعات
مایع اضافی میانبافتی و مولکولهایی را که بهراحتی وارد مویرگهای وریدی نمیشوند جمع میکند و به جریان خون بازمیگرداند.
دفاع ایمنی
سلولهای ایمنی و مواد خارجی را به گرههای لنفاوی میرساند تا شناسایی عوامل بیماریزا و پاسخ دفاعی بدن بهتر انجام شود.
انتقال چربی
مویرگهای لنفاوی ویژهٔ روده بخشی از چربیهای غذایی و ویتامینهای محلول در چربی را جذب و وارد مسیر گردش بدن میکنند.
املا، تلفظ و تعداد خانهها
سه حرف، بدون فاصله
املای معیار پاسخ «لنف» است و هر حرف یک خانه میگیرد. شکلهایی مانند «لفن» حاصل جابهجایی حروف و غلطاند. تلفظ رایج واژه با فتحهٔ کوتاه روی حرف نخست است.
تلفظ: لَنفگزینههای مشابه و دامهای رایج
نزدیکی موضوعی چند واژه به خون و ایمنی ممکن است گمراهکننده باشد. مقایسهٔ زیر نشان میدهد چرا «لنف» انتخاب دقیقتری است:
پاسخ اصلی؛ مایع دستگاه لنفاوی و معادل رایج سرنخ «خون سفید» در جدول فارسی.
صورت کمکاربردتر همان واژه. در رسمالخط معیار امروز معمولاً «لنف» ترجیح دارد.
نوعی گلبول سفید و سلول ایمنی است، نه نام خود مایع لنفاوی؛ برای سرنخهایی مانند «سلول ایمنی» مناسبتر است.
بخش مایع خون است که سلولهای خونی در آن شناورند. پلاسما با لنف مرتبط است، اما جواب معمول «خون سفید» نیست.
واژهای با کاربرد تاریخی در نظریهٔ اخلاط است. هرچند در برخی تعریفهای قدیمی کنار لنف آمده، در زیستشناسی امروز معادل دقیق مایع لنفاوی محسوب نمیشود.
معمولاً به آب زهرآلود، زهر مایع یا در بعضی کاربردهای قدیمی به پیشاب اشاره دارد و مترادف معتبر لنف نیست. این واژه پنج حرف دارد، نه چهار حرف.
نام سلولهای دفاعی خون است. گلبول سفید میتواند در لنف حضور داشته باشد، اما خودِ لنف نیست و برای پاسخ سهخانهای مناسب نیست.
تأیید پاسخ با حروف تقاطعی
معنی سرنخ بهتنهایی پاسخ را بسیار محتمل میکند، اما حروف تقاطعی آن را قطعی میسازند:
فرق لنف، خون و پلاسما
خون در رگهای خونی گردش میکند و از پلاسما، گلبولهای قرمز، گلبولهای سفید و پلاکتها تشکیل شده است. پلاسما بخش مایع خون است. لنف از مایع میانبافتی شکل میگیرد و در رگهای لنفاوی جریان دارد. بنابراین لنف نه همان خون کامل است و نه دقیقاً همان پلاسما؛ ترکیب آن با محل شکلگیری تغییر میکند.
در لنف نواحی مختلف میتوان سلولهای ایمنی، پروتئینها و مواد دیگر یافت. لنف روده پس از جذب غذا چربی بیشتری دارد و ممکن است کدر یا شیری دیده شود. دستگاه لنفاوی با بازگرداندن مایع اضافی، حمل چربیها و فراهم کردن مسیر جابهجایی سلولهای ایمنی، مکمل گردش خون است. این شباهت در نقش جابهجایی مواد و تفاوت در رنگ و ترکیب، منطق تعبیر جدولی «خون سفید» را توضیح میدهد.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد!