برای سرنخ «پاک شده» پاسخ دقیق و رایجِ پنجحرفی زدوده است. این واژه هم از نظر معنی مستقیماً با سرنخ تطابق دارد و هم از نظر ساخت دستوری، حالتِ چیزی را بیان میکند که عمل پاککردن، برطرفکردن یا صیقلدادن بر آن انجام شده است. بنابراین وقتی تعداد خانهها پنج باشد و حروف تقاطعی مانعی ایجاد نکنند، انتخاب نخست باید «زدوده» باشد.
چرا «زدوده» جواب درست است؟
«زدوده» صفت مفعولیِ فعل «زدودن» است. فعل «زدودن» در فارسی به معنی پاک کردن، از میان بردن اثر چیزی، برطرف کردن آلودگی یا زنگار و گاه صیقل دادن به کار میرود. پس «زدوده» یعنی چیزی که از آن غبار، چرک، زنگ، اثر، نوشته، اندوه یا آلودگی برداشته شده باشد. همین معنای نتیجهای و مفعولی، آن را با عبارت «پاک شده» کاملاً همراستا میکند.
نکته مهم در حل جدول این است که سرنخ «پاک شده» درباره انجامدهنده کار نیست، بلکه درباره چیزی است که پاکسازی روی آن انجام شده است. به همین دلیل واژههایی مانند «زدا»، «شوینده» یا «پاککن» مناسب نیستند؛ آنها فاعل یا ابزار پاککردن را نشان میدهند، در حالی که «زدوده» حالت حاصل از پاکشدن را بیان میکند.
املای درست و شمارش خانهها
شکل درست واژه «زدوده» است: با «ز» آغاز میشود، پس از آن «د»، سپس «و»، دوباره «د» و در پایان «ه» میآید. در جدولهای فارسی هر یک از این حروف یک خانه را پر میکند؛ بنابراین پاسخ دقیقاً پنجحرفی است.
ز + د + و + د + ه = پنج حرف
نوشتن «زدود» به جای «زدوده» برای این سرنخ درست نیست. «زدود» میتواند بن ماضی یا صورت فعلی باشد، اما «پاک شده» به یک صفت مفعولی نیاز دارد و این نقش با افزودن «ه» ساخته میشود: زدود + ه ← زدوده. همچنین صورتهایی مانند «زوده» یا «زدودهه» غلط املاییاند و نباید تحت تأثیر تلفظ سریع وارد خانههای جدول شوند.
معنای دقیق واژه در کاربردهای مختلف
هسته معنایی «زدوده» برداشتهشدنِ یک لایه، اثر یا وضعیت ناخواسته است. این لایه ممکن است کاملاً فیزیکی باشد؛ مانند غبار روی شیشه یا زنگار روی فلز. ممکن است نوشتاری و تصویری باشد؛ مانند نامی که از فهرست زدوده شده یا خطی که از صفحه پاک شده است. همچنین میتواند معنایی ذهنی و ادبی داشته باشد؛ مانند اندوهی که از دل زدوده میشود.
نمونههای روشن
غبار از آینه زدوده شد: آینه پاک و شفاف شد.
نام او از فهرست زدوده شد: نام حذف یا محو شد.
کینه از دلش زدوده شد: اثر کینه از میان رفت.
زنگار تیغه زدوده شد: سطح فلز پاک و صیقلی شد.
گزینههای نزدیک و تفاوت آنها
در جدول کلمات متقاطع، تعداد خانهها و حروف تقاطعی میتوانند پاسخ را تغییر دهند. با این حال هر مترادفی جایگزین دقیق «زدوده» نیست. مقایسه زیر کمک میکند میان گزینههای واقعاً مرتبط و پاسخهای گمراهکننده فرق بگذارید.
زدوده — ۵ حرف
برابر مستقیم «پاک شده» و مناسب برای پاکشدنِ غبار، زنگار، اثر، نوشته یا حالت ذهنی. از نظر ساخت نیز صفت مفعولیِ کامل است.
سترده — ۵ حرف
میتواند به معنی پاکشده، تراشیده یا برکنده باشد. واژهای درست اما کمکاربردتر است و گاهی معنای تراشیدن یا حکزدایی در آن پررنگتر میشود.
شسته — ۴ حرف
وقتی پاکشدن با آب یا شستوشو منظور باشد مناسب است. برای حذف نوشته، رفع اندوه یا صیقل فلز، از «زدوده» محدودتر است.
محو — ۳ حرف
بیشتر بر ناپدیدشدن یا از بین رفتن اثر تأکید دارد. در جدول سهخانهای میتواند محتمل باشد، اما از نظر دستوری همیشه معادل کامل «پاک شده» نیست.
مغسول — ۵ حرف
واژهای عربی به معنی شسته یا غسلدادهشده است. فقط در بافت شستوشو مناسب است و برای معنای عمومیِ پاک یا محو شده، انتخاب نخست نیست.
پالوده — ۶ حرف
بیشتر به معنی صاف، تصفیه یا خالصشده است. برای مایع، ماده یا سخنِ پالایشیافته مناسبتر از سرنخ عمومی «پاک شده» است.
سترون — ۵ حرف
«سترون» معمولاً به معنی نازا، بیحاصل یا در کاربرد علمی استریل است. بدون قرینهای درباره میکروبزدایی یا نازایی، جواب «پاک شده» محسوب نمیشود.
مطرود — ۵ حرف
معنی آن رانده، طردشده یا نپذیرفته است، نه پاکشده. شباهت شمار حروف نباید باعث انتخاب این واژه شود.
روش سریع تشخیص پاسخ از روی تقاطعها
اگر هنوز همه خانهها روشن نیست، به جای حدسزدن از میان فهرست بلند مترادفها، شکل دستوری و جای حروف را بررسی کنید. برای سرنخ حاضر این روند معمولاً سریعتر و مطمئنتر است:
ابتدا تعداد خانهها را بشمارید. پنج خانه، «زدوده» و «سترده» را جدی میکند؛ چهار خانه ممکن است «شسته» یا «زایل» را مطرح کند و سه خانه میتواند به «محو» برسد.
حرف نخست را از تقاطع بگیرید. اگر «ز» باشد، احتمال «زدوده» بسیار بالا میرود؛ اگر «س» باشد، باید میان «سترده» و گزینههای دیگر با توجه به حروف بعدی تصمیم گرفت.
به حرف سوم توجه کنید. الگوی «ز د و د ه» دارای «و» در خانه سوم و «د» در خانه چهارم است؛ این چینش، واژه را از بیشتر مترادفهای پنجحرفی جدا میکند.
نوع پاکشدن را از سرنخهای پیرامونی بفهمید. اگر سخن از آب باشد «شسته» محتملتر است؛ اگر از غبار، زنگار، نوشته، اثر یا اندوه باشد «زدوده» طبیعیتر است.
دامهای رایج در حل این سرنخ
اشتباه گرفتن «پاک شده» با «پاککننده»
انتخاب واژه فقط بر اساس تعداد حروف
نادیده گرفتن تفاوت «محو» و «زدوده»
شمردن فاصله و نیمفاصله به عنوان خانه
همخانوادهها و سرنخهای نزدیک
شناخت خانواده واژه، حل چند سرنخ مرتبط را هم آسان میکند. «زدودن» مصدر است، «زدایش» نامِ عمل، «زدا» جزء یا صفتی با معنای برطرفکننده و «زدوده» نتیجه عمل را نشان میدهد. در جدول ممکن است همین خانواده با صورتهای متفاوت ظاهر شود.
این تمایز بهویژه در سرنخهای کوتاه اهمیت دارد: «پاک کند» میتواند به صورت فعلی نیاز داشته باشد، «پاککننده» به «زدا» یا «شوینده» نزدیک است، اما «پاک شده» به صفت مفعولی «زدوده» میرسد.
چه زمانی پاسخ دیگری را انتخاب کنیم؟
پاسخ «زدوده» تا زمانی بهترین گزینه است که جدول پنج خانه داشته باشد یا حروف تقاطعی با الگوی آن سازگار باشند. با تغییر تعداد خانه یا دقیقترشدن سرنخ، انتخاب دیگری ممکن است منطقی شود. «پاک شده با آب» به «شسته» نزدیکتر است؛ «ناپدید شده» میتواند «محو» باشد؛ «صاف و خالص شده» به «پالوده» میرسد؛ و «تراشیده یا حکزدایی شده» ممکن است «سترده» را تقویت کند.
در مقابل، واژههایی مانند «سترون» و «مطرود» فقط به دلیل شباهت ظاهری یا تعداد حروف نباید وارد پاسخ شوند. نخست باید رابطه معنایی مستقیم وجود داشته باشد، سپس تعداد خانه و تقاطعها آن را تأیید کنند.
جمعبندی پاسخ: برای سرنخ «پاک شده در جدول»، جواب اصلی و دقیق زدوده است.
این واژه پنج حرف دارد، املای آن «ز د و د ه» است و به چیزی گفته میشود که آلودگی، غبار، زنگار، اثر یا حالت ناخوشایندی از آن برطرف شده باشد. «سترده» نزدیکترین جایگزین پنجحرفی است، اما در کاربرد عمومی و بدون قرینه، «زدوده» روشنتر و رایجتر است.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد!