برای سرنخ «منفک» در جدول، انتخاب نخست معمولاً «جدا» است؛ چون هم از نظر معنایی دقیق است و هم چهار حرف دارد. اگر تعداد خانهها سه باشد، «سوا» پاسخ طبیعیتر و بسیار رایج است. بنابراین پاسخ ذخیرهشده «جدا، سوا» درست است، اما ترتیب انتخاب باید با تعداد خانههای جدول هماهنگ شود.
پاسخ مناسب را با تعداد خانهها انتخاب کنید
«منفک» دقیقاً چه معنی میدهد؟
«منفک» صفتی به معنای جداشده، از چیزی گسسته، بازشده یا رهاشده است. این واژه معمولاً حالتی را توصیف میکند که یک جزء پیشتر به مجموعه، رابطه، اتصال یا موقعیتی وابسته بوده و سپس از آن جدا شده است. به همین دلیل «جدا» از نظر دامنه کاربرد، نزدیکترین پاسخ کوتاه برای جدول محسوب میشود.
وقتی گفته میشود بخشی از مجموعه منفک شد، تأکید بر رخ دادن جدایی و از میان رفتن اتصال قبلی است.
بافت جمله تعیین میکند کدام سایه معنایی پررنگتر باشد؛ مثلاً اتصال فیزیکی، وابستگی سازمانی یا پیوند مفهومی.
در زبان امروز، «منفک» نسبت به «جدا» رسمیتر است و بیشتر در نوشتههای اداری، حقوقی، دانشگاهی و فنی دیده میشود. در گفتوگوی روزمره، مردم معمولاً همان «جدا»، «سوا» یا «جداشده» را به کار میبرند.
تعداد حروف و نکته مهم تشدید
صورت نوشتاری «منفک» از چهار حرف تشکیل شده است:
تلفظ دقیق واژه در صورت اعرابگذاری «مُنْفَکّ» است. تشدید روی «ک» نشان میدهد این صامت در تلفظ فشرده یا دوگانه ادا میشود، اما در جدول کلمات تشدید خانه جداگانه نمیگیرد. پس خود سرنخ «منفک» همچنان چهار حرف دارد، نه پنج حرف.
مقایسه گزینههای واقعاً محتمل
همه مترادفهای لغتنامهای برای جدول مناسب نیستند. پاسخ خوب باید هم معنای سرنخ را پوشش دهد و هم دقیقاً با تعداد خانهها و حروف تقاطعی جور باشد.
تفاوت «منفک»، «جدا»، «مجزا» و «گسسته»
منفک و جدا
«جدا» واژهای عمومی و بینشان است و تقریباً در هر بافتی میتواند جای «منفک» بنشیند. «منفک» رسمیتر است و اغلب این تصور را میرساند که چیزی از پیوند یا مجموعهای جدا شده است. برای مثال، «این واحد از سازمان منفک شد» رسمیتر از «این واحد از سازمان جدا شد» است، هرچند هسته معنایی هر دو یکی است.
منفک و مجزا
«مجزا» بیشتر حالت مستقل و جدا بودن را نشان میدهد؛ مثلاً «دو بخش مجزا». «منفک» بیشتر به جدا شدن از اتصال یا وابستگی قبلی اشاره دارد؛ مثلاً «بخش تازه از اداره مرکزی منفک شد». در جدول، این تفاوت ظریف معمولاً مانع مترادف بودن آنها نمیشود، اما حروف تقاطعی تعیین میکند کدام پاسخ مطلوب است.
منفک و گسسته
«گسسته» اغلب در برابر «پیوسته» میآید و در حوزههایی مانند ریاضی، منطق، زبانشناسی و توصیف زنجیرهها کاربرد روشنتری دارد. اگر سرنخ فقط «منفک» باشد، «گسسته» ممکن است درست باشد؛ با این حال برای جدول عمومی، «جدا» و «سوا» احتمال بیشتری دارند.
ریشه و ساخت واژه؛ توضیح دقیق و کوتاه
«منفک» واژهای عربی از ریشه فکک و مرتبط با فعل «انفکّ» به معنای جدا شدن، باز شدن یا از پیوند درآمدن است. از نظر ساخت عربی، «مُنْفَکّ» صفت فاعلیِ فعل انفکّ است، نه اسم مفعول. این نکته از آن جهت مهم است که گاهی واژه صرفاً به دلیل معنی «جداشده» به اشتباه اسم مفعول معرفی میشود.
در فارسی معمولاً اعراب و تشدید نوشته نمیشود و شکل استاندارد همان «منفک» است.
کاربرد اداری و حقوقی: آیا «منفک» یعنی اخراج؟
در ترکیبهایی مانند «منفک از خدمت»، معنای پایه «جدا از خدمت شدن» یا «قطع رابطه خدمتی» است. با این حال این عبارت همیشه بهتنهایی مترادف دقیق «اخراج» نیست. نوع جدایی ممکن است با توجه به متن حکم یا مقررات، بازنشستگی، ازکارافتادگی، انفصال، خاتمه خدمت یا اخراج باشد.
املای درست و واژههای مشابه
املای درست واژه «منفک» است. در نوشتار اعرابگذاریشده میتوان آن را «مُنْفَکّ» نوشت، ولی در متن معمول فارسی افزودن اعراب لازم نیست.
- منفذ یعنی روزنه، گذرگاه یا محل عبور؛ از نظر معنی ارتباطی با «منفک» ندارد.
- منفرد یعنی تنها یا تک؛ ممکن است در بعضی بافتها نزدیک باشد، اما معادل مستقیم «منفک» نیست.
- منفصل یعنی جدا و ناپیوسته و از نزدیکترین هممعنیهای رسمی است.
- تفکیک نامِ عمل جدا کردن است، در حالی که «منفک» حالت یا صفت چیزی را بیان میکند که جدا شده است.
روش حل سریع با حروف تقاطعی
برای انتخاب میان پاسخها، ابتدا تعداد خانهها را بشمارید و سپس حروف قطعیِ حاصل از واژههای عمودی یا افقی را کنار آن بگذارید:
- الگوی ج ـ ا در چهار خانه، تقریباً مستقیم به «جدا» میرسد.
- الگوی س ـ ا در سه خانه، «سوا» را تقویت میکند.
- الگوی م ـ ز ا در چهار خانه، «مجزا» را محتمل میسازد.
- پنج خانه با پایان «ته» میتواند به «گسسته» اشاره کند، بهخصوص اگر سرنخ در برابر «پیوسته» باشد.
اگر هنوز دو گزینه ممکن بود، به لحن جدول توجه کنید: جدولهای ساده و عمومی معمولاً واژههای روزمرهتر مثل «جدا» و «سوا» را ترجیح میدهند؛ جدولهای ادبی یا تخصصی ممکن است «گسسته»، «منفصل» یا «منتزع» را انتخاب کنند.
پاسخ نهایی برای این سرنخ
برای عنوان «منفک در جدول»، پاسخ اصلی «جدا» است. اگر جدول سه خانه داشته باشد، «سوا» پاسخ درستتر است. «مجزا» نیز یک جایگزین چهارحرفی معتبر است، اما معمولاً پس از بررسی حروف تقاطعی انتخاب میشود. گزینههای بلندتر مانند «گسسته» و «منفصل» فقط زمانی مناسباند که تعداد خانهها و فضای معنایی سرنخ آنها را تأیید کند.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد!