برای سرنخ «محفوظ» در جدول، پاسخ اصلی و دقیق مصون است. این واژه از نظر معنی، نقش دستوری و طول چهارحرفی با سرنخ هماهنگ است. «ایمن» نیز یک احتمال واقعی و چهارحرفی است، اما تا زمانی که حروف متقاطع خلاف آن را نشان ندهند، «مصون» انتخاب نخست و مستقیمتر به شمار میآید.
چرا پاسخ «مصون» است؟
«محفوظ» به چیزی یا کسی گفته میشود که نگهداری شده، از گزند دور مانده یا در برابر آسیب و دستدرازی حفاظت شده باشد. «مصون» همین مفهوم را بهصورت فشرده منتقل میکند: در امان، حفاظتشده و دور از تعرض. بنابراین رابطهٔ این دو واژه صرفاً یک شباهت دور نیست؛ آنها در بسیاری از کاربردها مترادف مستقیم یکدیگرند.
از نظر ساخت جدول نیز «مصون» مناسب است. واژه چهار حرف دارد و مانند «محفوظ» صفت است. همین تطابق دستوری، آن را از گزینههایی مانند «امان» یا «پناه» قویتر میکند؛ زیرا آن دو معمولاً اسماند و برای رساندن معنی صفت به ترکیبهایی مانند «در امان» نیاز دارند.
معنی دقیق «مصون»
«مصون» در فارسی برای شخص، شیء، حق، اطلاعات، حریم یا سلامتی بهکار میرود که از آسیب، افشا، تعرض، نابودی یا اثر نامطلوبی دور نگه داشته شده باشد. در این واژه معمولاً وجود یک خطر احتمالی در پسزمینه احساس میشود؛ یعنی چیزی فقط سالم نیست، بلکه از عاملی زیانآور نیز حفاظت شده است.
در عبارت «اسناد از دسترسی غیرمجاز مصون ماندند»، تأکید بر جلوگیری از دسترسی و افشاست. در جملهٔ «بدن در برابر بیماری مصون شد»، مفهوم مقاومت و ایمنی برجسته میشود. در عبارت «حریم خصوصی باید مصون بماند»، واژه به تعرضناپذیری و احترام به حدود افراد نزدیک است.
در امان و نگهداشتهشده از آسیب
مصون از خطر، مصون از تعرض، مصون ماندن
ریشه، ساخت و تلفظ
«مصون» واژهای عربیتبار و وابسته به ریشهٔ صـوـن است؛ ریشهای که معنی نگهداری، پاسداری و دور داشتن از آسیب را در خود دارد. «صون» و «صیانت» نیز به همین حوزهٔ معنایی تعلق دارند. «مصون» در ساخت عربی معنای «نگهداشتهشده» میدهد و در فارسی بهعنوان صفتی کاملاً جاافتاده استفاده میشود.
تلفظ معیار آن مَصون است. در نوشتار عادی نیازی به گذاشتن حرکت روی «م» نیست. حرف «و» یک بار نوشته میشود و شکل مناسب برای پاسخ جدول همان «مصون» است. صورت کهن و نادر «مصوون» ممکن است در بعضی متون لغوی دیده شود، اما در فارسی امروز معیار نیست و برای جدول نیز انتخاب مناسبی محسوب نمیشود.
املای درست: «مصون» نه «مسون»
دام اصلی این پاسخ، یکسان بودن صدای «س» و «ص» در تلفظ فارسی امروز است. با وجود شباهت آوایی، املای کلمه به ریشهٔ آن وابسته است و باید با حرف ص نوشته شود. «مسون» غلط املایی است و استفاده از آن میتواند پاسخهای متقاطع را نیز نادرست کند.
یک راه ساده برای حفظ املا، پیوند دادن «مصون» با «صیانت» است. هر دو واژه به حفاظت مربوطاند و هر دو با «ص» نوشته میشوند. مشتق رایج «مصونیت» نیز همین املا را نگه میدارد: مصون، مصونیت، مصونسازی.
مقایسه با پاسخهای محتمل دیگر
سرنخهای جدولی گاهی چند مترادف قابلقبول دارند. برای انتخاب دقیق باید تعداد خانهها، نقش دستوری و حروف متقاطع را کنار هم گذاشت. برای «محفوظ»، گزینههای زیر از بقیه جدیترند:
هممعنی مستقیم، صفت و انتخاب نخست. از نظر معنا و ساخت، بیشترین تطابق را دارد.
صفت و از نظر معنی نزدیک است؛ وقتی تقاطعها «ا، ی، م، ن» را تأیید کنند، پاسخ درست خواهد بود.
بیشتر اسم است. در ترکیب «در امان» به معنی محفوظ میرسد، اما بهتنهایی پاسخ ضعیفتری است.
به محل یا وسیلهٔ حفاظت اشاره دارد، نه حالت محفوظ بودن؛ برای سرنخی مانند «مأمن» مناسبتر است.
اگر پاسخ پنج خانه داشته باشد، «محروس» نیز میتواند مطرح شود. این واژه معنی نگهبانیشده و حفاظتشده دارد، اما رسمیتر و کمکاربردتر از «مصون» است. «مأمون» هم در متون ادبی به معنی ایمن و در امان دیده میشود، ولی در فارسی امروز انتخاب نخست چنین سرنخی نیست.
تفاوت «محفوظ»، «مصون» و «ایمن»
محفوظ اغلب بر نگهداری و باقی ماندن تأکید دارد؛ مانند «نسخهٔ اصلی محفوظ مانده» یا «حق او محفوظ است». این واژه حتی میتواند به چیزی اشاره کند که در حافظه نگه داشته شده و از بر شده است.
مصون بیشتر دور ماندن از تعرض یا اثر زیانبار را برجسته میکند؛ مانند «مصون از افشا»، «مصون از بیماری» یا «مصون از حمله». در این کاربردها، حفاظت در برابر یک عامل مشخص اهمیت دارد.
ایمن واژهای عمومیتر برای امنیت و بیخطری است؛ مانند «مسیر ایمن»، «محیط ایمن» یا «اتصال ایمن». پس «ایمن» مترادفی معتبر است، ولی برای سرنخ دقیق «محفوظ»، واژهٔ «مصون» رابطهٔ واژگانی مستقیمتری دارد.
چگونه از روی تقاطعها تصمیم بگیریم؟
الگوی «م؟ون» تقریباً پاسخ را قطعی میکند. حرف دوم باید «ص» باشد. اگر الگو با «ا» آغاز شود، باید «ایمن» و «امان» را مقایسه کنید؛ در آن حالت، حرف دوم «ی» به سود «ایمن» و حرف دوم «م» به سود «امان» است.
تعداد خانهها را مشخص کنید
چهار خانه «مصون» و «ایمن» را جدی میکند؛ پنج خانه گزینهای مانند «محروس» را وارد بررسی میکند.
حرف اول را ببینید
آغاز با «م» به سود «مصون» است و آغاز با «ا» مسیر را به سوی «ایمن» یا «امان» میبرد.
نقش دستوری را حفظ کنید
چون «محفوظ» صفت است، «مصون» و «ایمن» از اسمهایی مانند «امان» و «پناه» طبیعیترند.
املای حرف دوم را بررسی کنید
در پاسخ «مصون»، حرف دوم حتماً «ص» است؛ نه «س». این حرف اغلب با یک پاسخ عمودی قطعی میشود.
کاربردهای طبیعی در جمله
شناخت ترکیبهای رایج باعث میشود معنی واژه در ذهن بماند و هنگام حل جدول سریعتر بازیابی شود. «مصون» معمولاً همراه «از» میآید و عامل خطر یا آسیب را معرفی میکند.
ترکیبهای پرکاربرد عبارتاند از: «مصون ماندن»، «مصون بودن»، «مصون کردن»، «مصون از آسیب»، «مصون از تعرض» و «مصونیت». همهٔ این ترکیبها به نوعی حفاظت یا در امان ماندن اشاره دارند.
همخانوادهها و نکتهٔ واژگانی
رایجترین مشتق این واژه مصونیت است؛ یعنی حالت در امان بودن از بیماری، تعرض، تعقیب یا آسیب. «مصونسازی» نیز فرایند ایجاد حفاظت یا ایمنی است. در همان خانوادهٔ ریشهای، «صیانت» به معنی پاسداری و نگهداری و «صون» به معنی حفظ و حفاظت دیده میشود.
«محفوظ» از خانوادهٔ دیگری میآید: حفظ، حافظ، حافظه، حفاظت و محفوظ. نزدیک بودن معنای این دو خانواده سبب شده است «محفوظ» و «مصون» در بسیاری از فرهنگها و جملهها بهعنوان مترادف یکدیگر به کار روند، هرچند تفاوت ظریف نگهداری در برابر تعرض همچنان قابل تشخیص است.
پرسشهای کوتاه
«محفوظ» در جدول چهارحرفی چیست؟
پاسخ نخست «مصون» است. «ایمن» فقط زمانی جایگزین میشود که حروف متقاطع آن را تأیید کنند.
«مصون» چند حرف دارد؟
چهار حرف: م، ص، و، ن. شکل معیار کلمه فقط یک «و» دارد.
آیا «مسون» درست است؟
خیر. املای صحیح «مصون» با حرف «ص» است.
آیا «ایمن» پاسخ غلطی است؟
نه؛ از نظر معنی معتبر است، اما انتخاب آن به تعداد خانهها و حروف تقاطع بستگی دارد.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد!