روا شمردن در جدول؛ پاسخ درست «تجویز» است
برای سرنخ «روا شمردن»، دقیقترین جواب معمولاً تجویز است. این انتخاب فقط از نظر شباهت معنایی مناسب نیست؛ ساخت واژه، نقش دستوری و کاربرد آن در زبان رسمی نیز با شیوه رایج طراحی جدول هماهنگ است. «تجویز» یعنی کاری یا امری را مجاز، جایز و قابل انجام دانستن.
چرا «تجویز» دقیقترین انتخاب است؟
سه قرینه همزمان این پاسخ را از گزینههای نزدیک جدا میکند.
تطابق مستقیم معنا
«روا شمردن» یعنی چیزی را جایز دانستن یا اجازه وقوع و انجام آن را دادن. «تجویز» همین عملِ مجاز دانستن را در یک واژه فشرده بیان میکند.
همخوانی دستوری
سرنخ یک مصدر مرکب است و جواب نیز یک مصدر یا اسمِ عمل میآید. بنابراین تبدیل «روا شمردن» به «تجویز» از نظر ساخت دستوری طبیعی است.
الگوی آشنای جدول
طراح جدول معمولاً عبارتهای چندواژهای را به معادل فشرده و فرهنگنامهای تبدیل میکند. «تجویز» دقیقاً چنین معادلی است و پنج خانه را پر میکند.
املای درست و چینش حروف
بخش مهم این پاسخ، جای درست «ج» و «و» است.
نکتههای املایی کاربردی
- واژه با ت آغاز میشود و حرف دوم آن ج است: «تجـ».
- پس از «ج»، حرف و میآید؛ بنابراین نوشتن «تجیوز» نادرست است.
- پایان واژه یز است و حرف آخر باید «ز» باشد، نه «ه» یا «ظ».
- در شمارش خانههای جدول، حروف پیوسته یا جدا تفاوتی ندارند؛ «تجویز» دقیقاً پنج حرف دارد.
- شکل درست نوشتاری بدون فاصله و نیمفاصله است: تجویز.
معنای «تجویز» فراتر از نسخه پزشکی
کاربرد پزشکی مشهور است، اما معنای اصلی واژه گستردهتر است.
در گفتوگوی روزمره، بسیاری از افراد «تجویز» را بیشتر در ترکیبهایی مانند «تجویز دارو» میشنوند. در آن کاربرد، پزشک مصرف دارو یا روش درمان را مناسب میداند و دستور میدهد. با این حال، هسته معنایی واژه همان روا دانستن، اجازه دادن و جایز شمردن است. به همین دلیل در متنهای حقوقی، اخلاقی، اداری و ادبی نیز میتوان از تجویز یک رفتار، شیوه یا تصمیم سخن گفت.
مجاز دانستن یک کار یا اجازه دادن به انجام آن؛ مانند «قانون چنین اقدامی را تجویز نمیکند».
توصیه یا دستور مصرف دارو و روش درمان؛ این کاربرد مشهور، شاخهای از همان مفهوم اجازه و توصیه است.
پذیرفتن یک راهکار بهعنوان امر مجاز، درست یا قابل اجرا در چارچوب یک قاعده.
تجویز در برابر منع، نهی و تحریم قرار میگیرد؛ یعنی از ممنوعیت فاصله میگیرد و به سوی مجاز بودن میرود.
بررسی گزینههای نزدیک
بعضی واژهها از نظر معنا یا تعداد حروف نزدیکاند، اما همه به یک اندازه مناسب نیستند.
معادل مستقیم «روا شمردن» و «جایز دانستن» است. هم از نظر معنا و هم از نظر نقش دستوری، بیشترین انطباق را با سرنخ دارد.
به معنی مباح کردن، حلال دانستن و روا دانستن است. اگر تقاطعها با «تجویز» سازگار نباشند، این واژه میتواند احتمال دوم باشد؛ هرچند رنگ فقهی و حقوقی پررنگتری دارد.
بیشتر به «روا بودن»، «اجازه» یا «مجوز» اشاره میکند، نه خودِ عملِ روا شمردن. برای چهار خانه و سرنخی مانند «روا بودن» مناسبتر است.
به معنی روا و مجاز است، اما صفت است. اگر سرنخ فقط «روا» باشد، «جایز» جواب خوبی است؛ برای «روا شمردن» ساخت فعلی و معنای کنشیِ تجویز دقیقتر است.
در بافت رسمی به درست دانستن یا رأی موافق دادن گفته میشود. تنها وقتی سرنخ به قانون، لایحه یا تصمیم یک نهاد اشاره داشته باشد، میتواند جایگزین محتملی باشد.
«ابدال» به عوض کردن، بدلسازی یا قرار دادن چیزی به جای چیز دیگر مربوط است و معنای «روا شمردن» نمیدهد. شباهت تعداد حروف، آن را به پاسخ درست تبدیل نمیکند.
تفاوت «تجویز» و «توجیه»
این دو واژه پنجحرفیاند و حروف مشابهی دارند، اما معنایشان یکی نیست.
در «تجویز» ترتیب آغازین حروف ت، ج، و است؛ اما در «توجیه» ترتیب ت، و، ج دیده میشود. همین جابهجایی کوچک، معنای واژه را کاملاً تغییر میدهد. برای نمونه، «قانون این کار را تجویز کرده» یعنی آن را مجاز دانسته است؛ ولی «او کار خود را توجیه کرد» یعنی برای درست جلوه دادن یا توضیح آن دلیل آورد.
نمونههای کاربردی برای تثبیت معنا
قرار دادن واژه در جمله، تفاوت آن با مترادفهای نزدیک را روشنتر میکند.
قانون این روش را تجویز میکند. یعنی قانون انجام آن را مجاز و روا میداند.
هیچ مصلحتی بیعدالتی را تجویز نمیکند. یعنی هیچ مصلحتی نمیتواند بیعدالتی را روا بشمارد.
پزشک داروی تازهای تجویز کرد. یعنی مصرف آن دارو را مناسب تشخیص داد و دستور داد.
این استدلال خشونت را تجویز نمیکند. یعنی از آن استدلال، اجازه یا روا بودن خشونت نتیجه نمیشود.
حل با کمک حروف متقاطع
برای اطمینان نهایی، خانهها را با الگوی پنجحرفی زیر تطبیق دهید.
کدام حروف بیشترین قدرت تشخیص را دارند؟
حرف دوم، یعنی ج، بسیار تعیینکننده است؛ زیرا «توجیه» در خانه دوم «و» دارد. حرف آخر ز نیز «تجویز» را از «اباحه» و «اجازه» جدا میکند. اگر تنها سه حرف «ج»، «ی» و «ز» از تقاطعها معلوم شده باشند، احتمال «تجویز» برای این سرنخ بسیار بالا میرود.
سرنخهای دیگری که ممکن است به «تجویز» برسند
شناخت صورتهای هممعنی، سرعت حل خانههای مشابه را بالا میبرد.
- جایز دانستن: نزدیکترین بازنویسی مستقیم برای تجویز.
- روا داشتن: معادل روشن و کلاسیک همین واژه.
- اجازه دادن: در بسیاری از جدولها میتواند به «تجویز» یا «اذن» برسد؛ تعداد خانهها تعیینکننده است.
- مجاز شمردن: از نظر معنایی با تجویز همراستاست.
- روا کردن: صورت فعلی دیگری که معمولاً پاسخ پنجحرفی «تجویز» میگیرد.
- نسخهنویسی یا توصیه درمانی: در بافت پزشکی نیز ممکن است جواب «تجویز» باشد، اما این معنای تخصصی نباید معنای عمومی واژه را پنهان کند.
انتخاب پاسخ بر اساس تعداد خانهها
تعداد حروف، گزینههای هممعنی را سریع پالایش میکند.
برای سرنخهایی مانند «اجازه» یا «رخصت» محتمل است، اما از نظر ساخت دقیقاً همارز «روا شمردن» نیست.
«جواز» بیشتر روا بودن یا اجازه را میرساند و «جایز» صفتِ رواست. نوع سرنخ مشخص میکند کدام مناسبتر است.
برای عبارت فعلی «روا شمردن» بهترین پاسخ است؛ «اباحه» احتمال دوم و بافتمندتر به شمار میآید.
فقط هنگامی جدی میشود که سرنخ از رأی موافق، لایحه، مقررات یا تصمیم رسمی سخن بگوید.
پاسخ استاندارد و دقیق سرنخ «روا شمردن» در جدول، «تجویز» است: واژهای پنجحرفی با چینش ت، ج، و، ی، ز. «اباحه» از نظر معنا نزدیک است، اما «تجویز» تطابق مستقیمتر و رایجتری با خودِ عبارت دارد؛ «توجیه» نیز با وجود شباهت ظاهری، معنای دیگری دارد و پاسخ این سرنخ نیست.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد!