پرش به محتوای اصلی

خاطی در جدول

۶ دقیقه مطالعه
پاسخ مستقیم:مقصر— پاسخ چهارحرفی و رایج برای «خاطی» در جدول
راهنمای دقیق واژه

خاطی در جدول

برای سرنخ «خاطی» در جدول کلمات متقاطع، مقصر دقیق‌ترین انتخاب عمومی است؛ هم چهار حرف دارد و هم در فارسی رایج به کسی گفته می‌شود که خطا، کوتاهی یا تقصیری به او نسبت داده می‌شود. با این حال، پاسخ نهایی همیشه باید با تعداد خانه‌ها و حروف تقاطعی سنجیده شود، زیرا واژه‌هایی مانند «مجرم»، «متخلف»، «خطاکار» و «گناهکار» نیز در بافت‌های خاص می‌توانند به همین محدوده معنایی نزدیک شوند.

حکم نهایی: «مقصر» پذیرفتنی و مناسب است

در زبان روزمره و در شیوه رایج طراحی جدول، «خاطی» و «مقصر» هم‌پوشانی معنایی روشنی دارند. «خاطی» بر انجام خطا تأکید می‌کند و «مقصر» بر نسبت‌دادن تقصیر یا مسئولیت؛ اما این تفاوت ظریف مانع مترادف‌گرفتن آن‌ها در جدول نیست.

چیدمان حروف پاسخ

مقصر

تعداد خانه‌ها: ۴
املای درست: مقصر
خوانش رایج: مُقَصِّر

چرا «مقصر» بهترین پاسخ اصلی است؟

۱

هم‌معنایی کاربردی

خاطی یعنی خطاکننده، خطاکار یا گناهکار. مقصر نیز کسی است که کوتاهی، تقصیر یا مسئولیت خطا متوجه اوست؛ بنابراین در کاربرد عمومی، دو واژه به یک شخص اشاره می‌کنند.

۲

هماهنگی با قالب جدول

«مقصر» تنها چهار حرف دارد و از پاسخ‌های کوتاه و شناخته‌شده‌ای است که طراحان برای سرنخ‌هایی مانند خاطی، تقصیرکار، گناهکار یا مسئول خطا به کار می‌برند.

۳

املای روشن و بدون ابهام

ترتیب حروف «م، ق، ص، ر» ثابت است. نوشتن آن با «س» یا حذف یکی از صامت‌ها نادرست است و وجود تشدید در تلفظ، خانه تازه‌ای به جدول اضافه نمی‌کند.

نکته حل: در جدول فارسی، تشدید، حرکت‌ها و نشانه‌های آوایی خانه جداگانه نمی‌گیرند؛ بنابراین «مقصر» دقیقاً چهار خانه را پر می‌کند.

پاسخ‌های جایگزین بر اساس تعداد خانه

اگر تعداد خانه‌ها چهار نباشد یا حروف تقاطعی با «مقصر» سازگار نشوند، باید به سراغ گزینه‌ای رفت که هم از نظر معنی و هم از نظر طول واژه درست باشد. فهرست زیر گزینه‌های واقعاً کاربردی را با شمارش صحیح حروف نشان می‌دهد.

۴حرف

مقصر

پاسخ اصلی و عمومی. مناسب وقتی سرنخ بر مسئول خطا، کوتاهی‌کننده یا فرد قابل سرزنش دلالت دارد.

۴حرف

مجرم

وقتی فضای سرنخ حقوقی، کیفری یا مربوط به ارتکاب جرم باشد، «مجرم» از «مقصر» دقیق‌تر است.

۴حرف

مخطی

واژه‌ای ادبی و کم‌کاربردتر برای خطاکننده. در متون دقیق‌تر گاهی برای کسی می‌آید که بی‌قصد دچار خطا شده است؛ پس بدون کمک حروف تقاطعی انتخاب نخست نیست.

۴حرف

عاصی

بیشتر معنای نافرمان و گناهکار دارد. برای سرنخ دینی یا ادبی ممکن است مناسب باشد، اما معادل خنثیِ هر نوع خطا نیست.

۵حرف

متخلف

برای کسی که از قانون، مقررات یا دستور سرپیچی کرده است. معنای آن از «خاطی» رسمی‌تر و مقرراتی‌تر است.

۶حرف

خطاکار

مستقیم‌ترین بازنویسی فارسیِ خاطی. برخلاف شمارش‌های نادقیق، «خطاکار» شش حرف دارد: خ، ط، ا، ک، ا، ر.

۶حرف

گنهکار

شکل کوتاه‌تر و ادبی‌ترِ «گناهکار». در شمارش خانه‌ها نیم‌فاصله یا پیوسته‌نویسی اثری ندارد و خود حروف ملاک‌اند.

۷حرف

گناهکار

برای بافت اخلاقی و دینی مناسب‌تر است. این واژه هفت حرف دارد و نباید با «خطاکار» شش‌حرفی یکی شمرده شود.

تفاوت «خاطی»، «مقصر» و «مخطی»

خاطی

کسی که خطا یا کار نادرست انجام داده است. در فارسی امروز می‌تواند از یک اشتباه ساده تا گناه و تخلف را، بسته به جمله، پوشش دهد.

مقصر

کسی که تقصیر، کوتاهی یا مسئولیت رخداد متوجه او دانسته می‌شود. این واژه معمولاً داوری روشن‌تری درباره مسئولیت شخص دارد.

مخطی

واژه‌ای عربی‌تبار و کم‌کاربرد در فارسی عمومی. در تمایز سنتی، می‌تواند بر خطای ناخواسته دلالت کند، در حالی که «خاطی» گاه بار آگاهانه‌تر دارد.

این مرزبندی در نوشته‌های دقیق زبانی مفید است، اما در گفت‌وگوی روزمره و جدول کلمات متقاطع همیشه با سخت‌گیری رعایت نمی‌شود. به همین دلیل «مقصر» برای سرنخ «خاطی» پاسخ درست و طبیعی به شمار می‌آید.

املای درست و دام‌های رایج

درست

خاطی

املای رایج فارسی با «ط» نوشته می‌شود. شکل کامل عربی آن با همزه پایانی دیده می‌شود، اما در فارسی معیار و در جدول معمولاً همان «خاطی» نوشته می‌شود.

نادرست یا نامرتبط

خاتی، خادع، نادم

«خاتی» غلط املایی است؛ «خادع» یعنی فریبنده؛ و «نادم» کسی است که پشیمان شده، نه صرفاً کسی که خطا کرده است.

  • تواب به معنای توبه‌کننده است و مرحله پس از خطا را بیان می‌کند؛ بنابراین مترادف مستقیم خاطی نیست.
  • متهم فقط کسی است که اتهامی متوجه اوست و ممکن است هنوز تقصیرش ثابت نشده باشد؛ پس با مقصر و خاطی یکسان نیست.
  • «گانه» پاسخ قابل اتکایی برای این سرنخ نیست و در فارسی امروز به‌تنهایی معادل شناخته‌شده «خاطی» محسوب نمی‌شود.
  • مجرم بار حقوقی سنگین‌تری دارد؛ هر خاطی لزوماً مجرم نیست، هرچند در جدول ممکن است با توجه به بافت جایگزین شود.

چطور میان پاسخ‌های هم‌معنا انتخاب کنیم؟

اول تعداد خانه‌ها را قطعی کنید. چهار خانه، «مقصر» و «مجرم» را وارد رقابت می‌کند؛ پنج خانه به «متخلف» می‌رسد و شش خانه می‌تواند «خطاکار» باشد.
سپس لحن سرنخ را بخوانید. «مسئول خطا» به مقصر نزدیک‌تر است، «مرتکب جرم» به مجرم، «ناقض مقررات» به متخلف و «گناه‌پیشه» به گناهکار.
حروف تقاطعی را داور نهایی قرار دهید. اگر خانه دوم «ق» و خانه سوم «ص» باشد، تقریباً بدون تردید پاسخ «مقصر» است.
از مترادف دورتر صرف‌نظر کنید. نادم، تواب و متهم از نظر زمانی یا حقوقی وضعیت دیگری را توصیف می‌کنند و تنها با قرینه روشن باید انتخاب شوند.

نمونه تطبیق با خانه‌های جدول

سرنخ: «خاطی» — چهار خانه

الگوی حروف: م ـ ص ر پاسخ قطعی
مقصر

حتی اگر تنها حرف نخست «م» و حرف پایانی «ر» مشخص شده باشد، «مقصر» از میان مترادف‌های چهارحرفی محتمل‌تر است؛ اما اگر حرف دوم «ج» باشد، باید «مجرم» را بررسی کرد.

پرسش‌های کوتاه حل‌کنندگان

آیا «مقصر» دقیقاً مترادف «خاطی» است؟

در کاربرد عمومی بله؛ هر دو می‌توانند به فرد خطاکار یا گناهکار اشاره کنند. در متن تخصصی، «مقصر» بیشتر مسئولیت و کوتاهی را برجسته می‌کند، ولی این تفاوت برای پاسخ جدول مانع محسوب نمی‌شود.

«مقصر» چند حرف دارد؟

چهار حرف: م، ق، ص، ر. تشدیدِ تلفظی روی صاد، حرف جداگانه یا خانه اضافی ایجاد نمی‌کند.

برای سرنخ پنج‌حرفی «خاطی» چه پاسخی مناسب است؟

«متخلف» پنج حرف دارد و وقتی سرنخ درباره نقض قانون یا مقررات باشد گزینه مناسبی است.

چرا «خطاکار» پنج‌حرفی نیست؟

زیرا از شش حرف خ، ط، ا، ک، ا، ر ساخته شده است. ترکیبی‌بودن واژه یا پیوسته‌نویسی، تعداد حروف آن را کم نمی‌کند.

پاسخ نهایی «خاطی در جدول»: مقصر. این پاسخ چهارحرفی از نظر معنی، املای معیار و کاربرد جدولی کاملاً مناسب است. تنها زمانی گزینه دیگری را انتخاب کنید که تعداد خانه‌ها، موضوع سرنخ یا حروف تقاطعی صریحاً مسیر متفاوتی نشان دهند.

سوال دیگری دارید؟

سوال، پیشنهاد یا هر نکته‌ای دارید برای ما پیام بفرستید؛ بررسی می‌کنیم.

نظرات

هنوز نظری ثبت نشده است

اولین نفری باشید که نظر می‌دهد!

تازه‌ترین مطالب

همه مطالب

پیشنهاد مطالعه

چند جواب تصادفی از آرشیو آزادیاب، شاید این‌ها هم به کارتان بیاید.