گمراه شدن در جدول

«ضلال» از خانواده ریشه عربی «ض ل ل» است و مفهوم بنیادین آن پیدا نکردن راه، دور افتادن از مسیر و نرسیدن به راه درست است. در فارسی، این واژه بیشتر در نثر ادبی، دینی، فلسفی و نوشته‌های رسمی دیده می‌شود و در گفت‌وگوی روزمره معمولاً جای خود را به «گمراهی» یا «بیراهه رفتن» می‌دهد.

نکته مهم این است که «گمراه شدن» می‌تواند هم معنای واقعی داشته باشد، مانند کسی که مسیر را پیدا نمی‌کند، و هم معنای مجازی، مانند دور شدن از حقیقت یا انتخاب راه نادرست. «ضلال» هر دو حوزه را پوشش می‌دهد؛ بااین‌حال در فارسی امروز، بار ادبی و مفهومی آن از کاربرد مکانیِ ساده پررنگ‌تر است.

تلفظ آغازین آن در فارسی مانند صدای «ز» شنیده می‌شود، اما املای معیار با حرف ض است. همین تفاوت میان صدا و نوشتار، یکی از دلایل پرتکرار بودن این واژه در جدول‌هاست.